تکنولوژی جاسوسی درخدمت دیکتاتورهای خاورمیانه

تکنولوژی جاسوسی

درخدمت دیکتاتورهای خاورمیانه

     چمدان کوچکی که می توان آنرا درصندوق عقب خودرو جای داد،حاوی دستگاهی است که اگرروشن شود قادراست صدها تلفن همراه  پیرامون خودراشنود نموده، مکالمات خصوصی افراد راضبط کرده وپیامهای نوشتاری آنها رانیزضبط وحذف نماید.این دستگاه فقط یکی ازدهها دستگاه جاسوسی است که شرکت چینی " سمپتن " تولید کرده وآن رابه دیگر کشورها،بویژه خاورمیانه وشمال آفریقا صادرمی کند.این شرکت، دستگاههای مزبوررابا استفاده ازتکنولوژی آمریکائی تولید کرده وآنهاراازطریق یک شرکت واسط بنام " این اکست" که به فروش تجهیزات کنترلی،نظارتی وممیزی اشتغال دارد،به بازارعرصه می کند.سمپتن،با شرکت های آمریکائی"آی بی ام" و "زیلی نکس" که تولید کننده ی عمده ی تراشه های کامپیوتری است،همکاری نزدیک دارد.این تراشه ها درمیکروپروسسورهائی کاربرددارند که رایانه هاراقادرمی سازند مقادیرانبوهی ازاطلاعات راباسرعتی غیرقابل تصور آنالیزنمایند. این شرکت چینی،عضو یک سازمان آمریکائی بنام "بنیاد اوپن پاور"است که توسط آی بی ام و"گوگل" به منظورتشویق نوآوری وابتکاردرعرصه ی تکنولوژی اطلاعات،تاسیس شده است.

     ازتجهیزات سمپتون برای نظارت برتماسهای تلفنی واینترنتی استفاده می شود.این تجهیزات درسالیان اخیر،بااستقبال فراوان دربازارهای بین المللی روبروگردیده اند.پس از انتشاراخباری مبنی برمشارکت این کمپانی درفعالیتهای نظارتی برخی دولتهای سرکوبگر، یکی ازخبرنگاران نشریه " اینترسپت" به عنوان خریدار،وارد یک معامله ی صوری با شرکت سمپتون گردید.در ای میل های مبادله شده میان طرفین،شرکت مزبور می پذیرد که تجهیزات نظارتی خودرادراختیارنهادهای امنیتی برخی کشورهای خاورمیانه وشمال آفریقا قرارداده وتجهیزات مزبور،دربرخی موارد توانسته اند کل جمعیت یک کشوررا تحت پوشش قراردهند. یکی ازاین سیستمها، "ای جیس"نام دارد که می تواند مکالمات تلفنی وفعالیت کاربران اینترنتی راتحت کنترل خود قراردهد.این دستگاه قادراست بینهایت داده راذخیره وآنالیزنماید.به گفته ی مدیران سمپتون،سیستم ای جیس قادراست کل قلمرویک کشورراتحت پوشش قراردهد. آژانسهای اطلاعاتی وپلیسی غرب نیزازسیستمهای مشابه استفاده می کنند اماعملکردآنها به دقت توسط قانون ونهادهای مدنی کنترل می شود.قرارگرفتن این تجهیزات دراختیاررژیمهای دیکتاتوری وغیردموکرات،به سرکوب، شکنجه واعدام ناراضیان ابعاد گسترده تری می بخشد. عملکرد فعالان سیاسی،روزنامه نگاران مستقل واپوزیسیون،بااستفاده ازاین تجهیزات،تحت کنترل دستگاههای اطلاعاتی قرارمی گیرد. عربستان سعودی،بحرین،مراکش،امارات متحده عربی،عمان،سودان،مصر،ایران وسوریه،مشتریان اصلی سیستمهای نظارتی سمپتن در خاورمیانه وشمال آفریقا می باشند.

     شرکت سمپتن،چهارسیستم نظارتی راعرضه کرده که بیش ازدیگرمحصولات این شرکت مورد استقبال دیکتاتورها قرارگرفته اند: ای جیس ، اوولت ، هاوک آی ، فالکون . ای جیس، گل سرسبد محصولات سمپتن است که می توان آنرادرشبکه های تلفنی واینترنتی جاسازی کرد واطلاعات شخصی گفتاری ونوشتاری صد ها میلیون نفررابه همراه محل جغرافیائی استقرارآنها،ضبط وثبت نمود.همچنین به کمک این سیستم می توان به تاریخچه ی مکالمات تلفنی وفعالیتهای اینترنتی افرادنیزدسترسی پیداکرد.سمپتن،سیستم ای جیس راابزاری برای "اشراف کامل برجهان مجازی" تعریف کرده است.این سیستم علاوه برتشخیص اطلاعات مربوط به محل جغرافیائی استقرارکاربر،قادراست برخی اطلاعات را مسدود کرده وبرخی محتواهای مجرمانه راسانسورنماید.

     اوولت و فالکون نیزعملکردی مشابه ای جیس ،امادرمقیاسی کوچکتردارند.آنها تجهیزاتی قابل حمل هستند که برروی مکالمات تلفنی تمرکزمی کنند.ابعاد این سیستم ها به اندازه ی یک چمدان کوچک است ولذامی توان آنها راازدرون یک خودرویاآپارتمان بکارگرفت واطلاعات مربوط به مکالمات تلفنی افراد واقع دریک خیابان،چهارراه ویامیدان راثبت وضبط کرد.وقتی سیستم اوولت فعال شود،تمامی مکالمات تلفنی وپیامهای نوشتاری محدوده ی خودرا که به صورت امواج درفضا جریان دارند،ضبط می نماید.این سیستم قادراست 200 تماس تلفنی را بطورهمزمان شنود کرده وسیستم فیلترینگ واژگان رادرموردآنهااعمال نماید.براین اساس، متونی که درآنهاازبرخی واژگان وعبارات خاص استفاده می شود،فیلترمی گردند.

     سیستم فالکون،برخلاف اوولت،قابلیت شنود مکالمات وضبط متون راندارد وبجای آن، قابلیت تشخیص محل تلفن همراه رادرمحدوده ی یک مایلی خوددارد ومی تواندمحل مزبوررا باحداکثر یک مترخطا،مشخص نماید.وقتی سیستم فالکون روشن شود،تمامی گوشی های موبایل وتجهیزات هوشمند داده پردازی فعال درمحدوده ی خویش رابه خود متصل می نماید. بدین ترتیب،دستگاههای اطلاعاتی می توانند محل دقیق اهداف پنهان راشناسائی نمایند.ابعاد کوچک وجیبی سیستم فالکون،آنرابه ابزاری مفید برای عوامل اطلاعاتی که به تعقیب افراد مشغولند،تبدیل کرده است.وبالاخره سیستم هاوک آی یک سیستم قابل حمل مجهزبه دوربین  است.این سیستم به تکنولوژی شناسائی چهره مجهزمی باشد وقادراست یک محدوده ی کوچک جغرافیائی راتحت پوشش نظارتی خود قراردهد.هاوک آی، چهره ی افرادی راکه ازمحدوده ی فعالیتش عبورمی کنند اسکن کرده وهمزمان این تصویررابادهها میلیون داده ی موجوددر بانکهای اطلاعاتی مقایسه کرده ومظنون رافورا شناسائی می نماید.

     شرکت سمپتن اعلام کرده که کشورهای خاورمیانه وشمال آفریقا،ازعملکرد سیستم های چهارگانه ی نظارتی این شرکت ابرازرضایت کرده اند.امااستفاده ازاین سیستمها،حتی در کشورهای دموکرات جهان،مشکل سازگردیده چه رسد به کاربردآنهادرکشورهای غیردموکراتی که سرکوب،ابزاراصلی تعامل بامردم محسوب می شود.

[e-mail]

www.fmohammadhashemi.blogfa.com

A

" دیمونا " آسیب پذیر است

" دیمونا " آسیب پذیراست

     "چرنوبیل" یادآور حادثه ای تلخ درتاریخ معاصر جهان است: فاجعه ی هسته ای. در26 آوریل1986 ، یکی ازچهارراکتور نیروگاه اتمی چرنوبیل دراوکراین،درجریان یک تست ایمنی منفجرشد وتشعشعات ناشی ازآن،بخشهای بزرگی از اتحادشوروی واروپاراآلوده کرد. آنچه آلودگی ناشی ازاین حادثه رابیشترکرد،فقدان سپرحفاظتی دراین نیروگاه بود که باسومدیریت،مسامحه وضعف فنی گردانندگان نیروگاه،موجب تشدید پیامدهای فاجعه بار این حادثه گردید.تلفات این حادثه بین 4 تا 93 هزارنفراعلام شدویک هزارکیلومترمربع  منطقه ی قرنطینه ی پیرامون این نیروگاه به یکی ازخطرناکترین وپرتشعشع ترین مناطق آلوده ی جهان مبدل گردید.حادثه ی چرنوبیل یکی ازدوحاوثه ی اتمی درنیم قرن اخیراست که هردوتوسط " سازمان بین المللی رتبه بندی حوادث اتمی" درردیف 7 قرارگرفته اند.حادثه ی دوم مربوط به نیروگاه اتمی " فوکوشیما"درژاپن است که سال2011 دراثرزلزله وسونامی تخریب شد.باگذشت بیش ازسی سال ازحادثه ی اول،هنوزآثارمخرب آن برحیات بشر،حیات وحش وپوشش گیاهی منطقه ی قرنطینه و مناطق پیرامونی آن بوضوح مشاهده می شود.

      کارشناسان،وقوع چنین فاجعه ای رابرای نیروگاه اتمی اسرائیل در"دیمونا"نیزبعید نمی دانند.اگرچه ابعاد این فاجعه ی احتمالی،به مراتب کوچکترازابعاد فاجعه ی چرنوبیل خواهد بود امانیروگاه دیمونا که "مرکزتحقیقات هسته ای شیمون پرز " نام گرفته،علاوه براینکه درمعرض حملات تروریستی وموشکی گروههای تندروی منطقه قراردارد،همچنین درمعرض خطرآسیب دیدگی دراثرزلزله نیزمی باشد.زیرااین نیروگاه برروی خط زلزله ای بنا شده که ازسوریه تا آفریقا امتداد می یابد.دیموناهم به لحاظ ابعاد وهم ازنظرمدل،باچرنوبیل فرق دارد.این دونیروگاه،کاربردهای متفاوتی نیزدارند.همین مسئله درمورد مرکز تحقیقات اتمی "زورق" نیزصدق می کند که درحومه ی شهر"یاون" اسرائیل برپاشده وهسته ی مرکزی آن نیزکوچکترازنیروگاه دیموناست.هسته ی مرکزی هردونیروگاه،بویژه راکتوردیمونا،بسیار قدیمی است ومدتهاازعمرمفیدآنهامی گذرد.متاسفانه به علت ماهیت بسیارطبقه بندی شده ی اطلاعات مربوط به دیمونا،نمی توان باقاطعیت درباره ی مسائل امنیتی آن سخن گفت.به گزارش برخی مطبوعات،این راکتور،مواد قابل گداخت برای ساخت بمب اتمی تولید می کند. اماآنچه مسلم است اینکه دولت اسرائیل فعلاقصد ندارد هسته ی مرکزی این راکتورراتعویض نماید.اگرچه اسرائیل تنهاکشورخاورمیانه است که به سلاح هسته ای دسترسی پیداکرده اما همیشه منکرآن بوده است.به ادعای این کشور،مجتمع دیمونا،فقط یک پروژه ی تحقیقاتی برای تولید برق است.

      نیروگاه اتمی "ولادیمیرایلیچ لنین" درحومه ی شهر چرنوبیل،10 درصدازبرق مصرفی اوکراین راتولید می کرد.4 راکتوراین نیروگاه 12800 مگاوات انرژی حرارتی و4000 مگاوات برق تولید می کردند.باتوجه به بازده انرژی حرارتی این نیروگاه،قدرت انفجارراکتور آن درسال1986 باید چیزی معادل 10 تن تی ان تی بوده باشد.امامشخصات مرکزتحقیقات اتمی شیمون پرز که به نام رئیس جمهورسابق اسرائیل ومعمارمجتمع دیمونا دردهه ی 1950 نامگذاری شده،بسیارمبهم است وگفته می شود بازده حرارتی آن بین 29 تا150 مگاوات یعنی 86 تا492 برابرکمترازنیروگاه چرنوبیل می باشد.هسته ی مرکزی نیروگاه زورق نیز که توسط آمریکا دراختیاراسرائیل قرارگرفت،فقط 5 مگاوات بازده حرارتی دارد.این اختلاف بزرگ میان تاسیسات هسته ای اسرائیل وچرنوبیل،پیامدهای خطرات احتمالی رانیزبسیارمتفاوت می سازد.دیمونا برخلاف چرنوبیل،ازیک سپرحفاظتی برای کنترل تشعشع موادرادیواکتیو درمواقع بروزحادثه،سود می برد.این سپرحفاظتی که ازدو گنبد آهنی وبتونی تشکیل می شود،به نحوی ساخته شده که کل تاسیسات دیمونا رادربرمی گیرد.تدابیرحفاظتی وامنیتی گسترده ای درمجتمع دیمونا ومناطق پیرامونی آن درنظرگرفته شده که خطرحملات تروریستی وموشکی رابه حداقل کاهش می دهد.درجریان جنگ 6 روزه،یگان ضد هوائی مستقردرحوالی این نیروگاه، یک جت جنگنده ی اسرائیل راکه به اشتباه وارد حریم هوائی دیمونا شده بود هدف قرارداد.زیرزمینی بودن تاسیسات دیمونا نیزبه حفظ امنیت آن کمک می کند.پس ازحمله ی سال2007 جنگنده های اسرائیل به تاسیسات اتمی سوریه،موشکهای ضد هوائی پاتریوت درپیرامون تاسیسات دیمونا مستقرشدند تامانع ازاقدام تلافی جویانه ی سوریه گردند.اسرائیل هشدارداد هرپرنده ای که ازفرازدیمونا عبورمی کند اگرحتی به مقدارجزئی از مسیرمتعارف خود منحرف شود،نخست اخطاردریافت می کند وسپس توسط سیستم هوشمند ضد هوائی دیمونا هدف قرارمی گیرد.هسته ی مرکزی دیمونا همچنین دربرابر زلزله تقویت شده است.سیستم امنیتی وحفاظتی دیمونا،دائما براساس آخرین توصیه های آژانس بین المللی انرژی اتمی،مدرنیزه وبه روزمی شود.

      تولید برق درهرراکتورهسته ای، تابع سود وزیان است.هرگونه وقفه درکارراکتور، هزینه ای سنگین برگردانندگان آن تحمیل می کند ودشواریهائی رانیزبرای مردم ایجاد می نماید.البته دردیمونا،برای این وضع پیش بینی های لازم صورت گرفته است تاوقفه درکارنیروگاه،موجب خاموشی دراسرائیل نگردد.لذا،مدیران این نیروگاه می توانند هرلحظه که احساس خطرکردند،فعالیت نیروگاه رامتوقف نمایند.نیروگاههای مدرن رامی توان با تزریق "بور" به هسته ی مرکزی،به سرعت خاموش وسرد کرد."بور" ماده ای است که می تواند نوترونهای آزادشده درهسته ی مرکزی نیروگاه رابه خود جذب کرده وموجب خاتمه ی عملیات  گداخت گردد.تزریق "بور" به هسته ی مرکزی نیروگاه،مانند برداشتن کتری آب جوش ازروی آتش است.اگرچه آب درون کتری تامدتی داغ باقی می ماند امانمی جوشد وبه سرعت به دمای محیط بازمی گردد.لذا مدیرنیروگاه بامشاهده ی نخستین مشکل،عملیات خاموش سازی راآغاز می نماید.کاری که درچرنوبیل انجام نشد.

     درجریان حادثه ی فوکوشیما نیز سونامی، ژنداتورهائی راکه پمپ های خنک کننده ی نیروگاه رابکارمی انداختند،ازمدارخارج کرد.این امرموجب ذوب شدن هسته ی مرکزی نیروگاه ومتعاقب آن وقوع انفجارگردید که 2 کشته و6 زخمی برجای گذاشت.به نظرکارشناسان،عملیات پاکسازی فوکوشیما،حداقل 30 تا40 سال بطول می انجامد.پس ازاین حادثه،باطری های بزرگ احتیاطی برای ژنراتورها درنظرگرفته شد تاجریان برق درنیروگاه هیچگاه قطع نشود.

     درسال2008 ،سازمان منع گسترش سلاحهای هسته ای،یک حمله ی آزمایشی به نیروگاه دیمونا انجام داد تامیزان خسارات وارده ی احتمالی رادرصورت بروز یک حمله ی واقعی،ارزیابی نماید.اگرچه نتایج این تحقیق درزمره ی اطلاعات طبقه بندی شده قرارگرفت وهیچگاه منتشرنشد اما گفته می شود اگریک موشک بتواند ازسد سیستم ضد هوائی وگنبد های حفاظتی نیروگاه عبورکند،موجب پخش آب سنگین موجوددراطراف هسته ی مرکزی نیروگاه گردیده وانفجارهسته ای راموجب می گردد.مواد رادیواکتیو بصورت ابری غلیظ برفرازدیمونا ظاهرشده وتوسط باد به اطراف پراکنده می شود. عجیب اینکه کارشناسان معتقدند هرچه حمله قویترباشد پیامدهای آن کمتراست.زیرایک حمله ی قوی که بتواند هسته ی مرکزی نیروگاه را دربدوامرنابود کند،مانع ازبروزشعله های آتش ناشی ازانفجارگردیده ودرنتیجه ازانتشارمواد رادیواکتیو می کاهد.به نظرکارشناسان،مرگبارترین زمان برای حمله به دیمونا، ماه فوریه است که بادهای موسمی موجب انتشار موادرادیواکتیو به مراکزپرجمعیت اسرائیل می گردد.اگرحمله درتابستان صورت گیرد،جریان باد به نحوی است که تشعشعات اتمی را ازاسرائیل دورکرده وبسوی بیابانهای کم جمعیت جنوب اردن هدایت می کند.اما درهرحال، این حمله،قبل ازاسرائیل، به ساکنین کرانه ی غربی رود اردن وکشورهای همسایه ی اسرائیل صدمه می زند.اگرحمله درماه نوامبرصورت گیرد،ابررادیواکتیو به طرف شمال غرب حرکت کرده وباعبورازشهردیمونا،(با30 هزارنفرجمعیت) درمناطق ساحلی وپرجمعیت اسرائیل(با حدود 4 میلیون نفرجمعیت) منتشرمی گردد.کارشناسان،مهمترین خطرناشی ازحمله به تاسیسات دیمونا راانتشار ذرات " ید131 " و "سزیوم 137 " می دانند.

     ید 131 ،اگرچه عمرنسبتاکوتاهی دارد امایمی ازخطرناکترین ایزوتوپ هائی است مه دراثر گداخت پلوتونیوم واورانیوم تولید می شود.این ملکول،درغده ی تیروئید انباشته شده و ایجاد سرطان می کند. خطراین ملکول ،برای کودکان بیش ازبزرگسالان است. خطرات تشعشع ید131 رامی توان بامصرف ترکیبات ید غیررادیواکتیو کاهش داد. این کار موجب رقیق تر شدن ید انباشته شده در تیروئید وبه حداقل رسیدن ملکولهای یونیزه می گردد.ازمدتها پیش،ترکیبات حاوی ید غیررادیواکتیو ،میان کارکنان وساکنین اطراف این نیروگاه ونیروگاه زورق توزیع شده است.

      اماچالش سزیوم 137 ،ازسنخ دیگری است.این ملکول تامدتهای طولانی درطبیعت باقی می ماند.همین ملکول است که هنوزپس از30 سال،منطقه ی قرنطینه ی چرنوبیل ومناطق پیرامونی آن رابه یکی ازخطرناکترین مناطق جهان برای زندگی بشر تبدیل کرده است.درصورت بروز حادثه دردیمونا،سزیوم137 به آبهای زیرزمینی منطقه نفوذ کرده وبه آسانی جذب بدن انسان،حیوانات وگیاهان می شود.مقابله بااین روند،مستلزم صرف منابع هنگفت مالی وزمان طولانی است.علیرغم گذشت 8 سال ازحادثه ی فوکوشیما،هنوزاین ملکول دربدن موجودات دریائی پیرامون ژاپن به وفوریافت می شود.البته به دلیل کوچکی هسته ی مرکزی نیروگاه دیمونا،خطرات فوق احتمالا به مناطق پیرامونی این نیروگاه محدود می شود. معهذا ارتش اسرائیل،یگان ویژه ای را برای مقابله باپیامدهای اتمی،بیولوژیک وشیمیائی این حوادث تشکیل داده است.

     علاوه بر خطری که نیروگاه دیموناراازناحیه ی گروههای تروریستی وکشورهای متخاصم پیرامون آن تهدید می کند،کهنگی هسته ی مرکزی نیروگاه نیزتهدیدی است که دولت اسرائیل باید سالهاقبل برای آن چاره ای می اندیشید.هسته ی مرکزی نیروگاه دیمونا که در اوائل دهه ی 1960 توسط فرانسه دراختیاراسرائیل قرارگرفت،اکنون یکی ازقدیمی ترین نیروگاههای جهان می باشد که همچنان به کارخودادامه می دهد.عمرمفید این نیروگاه 40 سال است اماهسته ی مرکزی آن بیش ازدوبرابرعمرمفیدش کارمی کند.دولت اسرائیل درمقاطعی، جایگزینی هسته ی مرکزی دیمونا رادردستورکارقرارداداما برخی موانع حقوقی ونیزبی میلی کشورهای فروشنده،به قراردادن قطعات نیروگاهی دراختیارکشوری که پیمان "ان پی تی" را امضانکرده،مانع ازاین امرشده است.درآوریل 2016، دانشمندان دانشگاه تل آویو 1527 رخنه در پوشش بتونی هسته ی آلومینیومی نیروگاه تشخیص دادند وآنها راعلامت گذاری کردند.آنهابااستفاده ازروش پیشرفته ی تست ماوراصوت که درسال2007 ابداع شده بود،به این نقص پی بردند.دانشمندان مزبور،اعلام کردند ترک های مزبور در8 سال اخیر بیشتر نشده اند اما آنها این ترک هارادائما زیرنظردارند.تست ماوراصوت که درنیروگاه دیمونا انجام شد،یکی ازپیشرفته ترین روشهای حفظ ونگهداری نیروگاههای اتمی است که انجام آن مستلزم خاموش کردن نیروگاه نیست.

      محافل بسیاری درداخل وخارج اسرائیل،خواستارازرده خارج شدن نیروگاه دیمونا گردیده اند.این نیروگاه تحت نظرآژانس بین المللی انرژی اتمی ویابازرسان خارجی قرارندارد وفقط مقامات کمیسیون انرژی اتمی اسرائیل برکارآن نظارت می کنند ونتایج بازرسی های آنها نیز ازانظارعمومی مخفی نگهداشته می شود.یکی بودن گرداننده وبازرس،ازارزش بازرسی های انجام گرفته دراین نیروگاه می کاهد.نتایج بازرسی های مستقلی که درسالیان اخیر،هرچند به ندرت،ازعملکرد نیروگاه دیمونا صورت گرفته،به بهانه ی آسیب رساندن به امنیت ملی اسرائیل ،منتشرنشده اند.این مخفی کاری وفقدان نظارت مستقل،موجب گردیده که جهانیان وبویژه اسرائیلی هاواردنی ها،فقط امیدوارباشند که دولت اسرائیل به وظائف خویش درزمینه ی حفظ امنیت وسلامت هسته ی مرکزی نیروگاه دیمونا بدرستی عمل نمایند.

[e-mail]

www.fmohammadhashemi.blogfa.com

 

"هوواوی؛ جاسوسی سایبری یا رقابت صنعتی ؟

" هوواوی " ؛

جاسوسی سایبری یا رقابت صنعتی ؟

     "هوواوی" شرکت چینی عرضه کننده ی تجهیزات ونرم افزارهای مخابراتی،به اتهام جاسوسی سایبری،زیرضربه ی دولت ترامپ قرارگرفته است.نتیجه ی این رویاروئی،تعیین کننده ی آینده ی تکنولوژی مخابراتی جهان،بویژه سرنوشت زیرساخت مخابراتی 5 گیگا بایت خواهد بود.

      افزایش نفوذ هوواوی،غول تکنولوژی مخابراتی چین وپیشتازدرعرضه ی زیرساخت شبکه ی موبایلی 5 گیگابایت درجهان،هراس آمریکارابرانگیخته است.آمریکا ظاهراازآن بیم دارد که قدرت فنی این کمپانی،درخدمت اهداف سیاسی دولت چین قرارگرفته وازآن برای خرابکاری درزیرساختهای حیاتی آمریکااستفاده شود.لذا واشنگتن یک سلسله محدودیتها را برای عرضه ی محصولات هوواوی دربازارآمریکا وخرید محصولات آمریکائی توسط این شرکت وضع کرده ومتحدین خودرانیزبه پیروی ازاین تصمیم تشویق نموده است.

      برخی کارشناسان هشدارداده اند که ادامه ی تنش میان پکن ..اشنگتن برسرتکنولوژی مخابراتی،ممکن است به ایجاد نوعی"پرده ی آهنین دیجیتال" منجرشود که جهان رابرسردو راهی تجارت باچین یاآمریکا قرارمی دهد.هوواوی که بزرگترین عرضه کننده ی تجهیزات مخابراتی جهان،ازجمله زیرساخت شبکه ی 5 گیگابایت است،درعین حال دومین عرضه کننده ی گوشی های هوشمند درجهان نیزمی باشد.مقراین شرکت در"شن ژن" چین است ومحصولات آن دربازارهای داخلی وجهانی عرضه می گردد.اگرچه فروش محصولات هوواوی درآمریکا چندان زیاد نیست،اما نقش این شرکت دربرقراری ارتباط مخابراتی با مناطق دوردست وروستائی آمریکا، بسیارپررنگ می باشد."رن ژنگ فی" میلیاردر چینی، شرکت هوواوی رادرسال 1987 تاسیس کرد. تعداد کارکنان این شرکت اکنون از180 هزار نفر فراترمی رود واگرچه مدیران هوواوی مدعی اند که مالکیت شرکت دردست کارکنان آن است،اما ساختارمالکیت درهوواوی چندان مشخص نیست.

درسالیان اخیر ایالات متحده وچند کشوردیگرجهان، هوواوی راتهدیدی برای امنیت ملی خود عنوان کرده اند.به نظرآنها هوواوی تحریم های بین المللی علیه برخی کشورهارانقض کرده، به دزدی مالکیت معنوی دست زده ومرتکب جاسوسی سایبری گردیده است.نگرانی دستگاههای اطلاعاتی آمریکااین است که دولت چین بتواند هوواوی رابه جاسوسی وادارکند. مقامات آمریکائی،استرالیائی وچند کشوردیگر،باتوجه به ابهام موجوددرقوانین مربوط به فعالیتهای اطلاعاتی چین،احتمال مشارکت هوواوی رادرفعالیتهای جاسوسی چین بعید نمی دانند.البته این کشورها هنوزشاهدی دال براین مشارکت ارائه نکرده اند.اماازآن نگرانند که زیرساخت 5 گیگابایتی  هوواوی به ابزاری برای دسترسی چین به اطلاعات حساس این کشورها وحمله به شبکه های مخابراتی وتاسیسات عمومی آنها تبدیل شود.به گزارش کمیته ی اطلاعاتی مجلس نمایندگان آمریکا،استفاده ازتجهیزات ساخت هوواوی و"زد-تی-ای" دیگر شرکت مخابراتی چین،منافع وامنیت ملی چین رابه خطرمی اندازد.6مسئول ارشد اطلاعاتی آمریکا درسال2018، به آمریکائیها درمورداستفاده ازمحصولات هوواوی هشداردادند وگفتند که ممکن است دراین تجهیزات،قطعات جاسوسی تعبیه شده باشد.

     زیرساخت 5 گیگابایت که نسل آینده ی شبکه های مخابراتی است،سرعت دانلودرادر گوشی های هوشمند دوچندان می کند،امکان اتصال تجهیزات مخابراتی رادرشهرهای هوشمند فراهم آورده وخودروهای بی سرنشین وربات هاراساپورت می کند.درعین حال،شبکه ی ارتباطی 5 گیگ،خطرات بیشتری رانیزباخودبه همراه می آورد.مثلا دراین شبکه،بدشواری می توان هسته ی مرکزی شبکه راازپیرامون آن جداکرد.لذا،کشوری که این شبکه رابه کمک هوواوی برپامی کند،خواسته یاناخواسته،بطورخودکاربه ستاد مرکزی هوواوی متصل می شود.ازآنجا ئیکه شرکت هوواوی روابط تنگاتنگی باحزب کمونیست چین دارد،ممکن است این ارتباط برای برخی کشورها مسئله سازگردد.شرکت های آمریکائی وبرخی دیگرازشرکتهای مخابراتی جهان،سالهاست که هوواوی رابه سرقت اسرارتجاری متهم می کنند.درسال 2017 یک دادگاه آمریکا هوواوی رادرسرقت مالکیت معنوی ازشرکت "تی موبایل" مقصرشناخت ووزارت دادگستری آمریکا نیزدرسال2019 مدعی گردید که هوواوی تاکنون چندبارتلاش کرده تااطلاعات مربوط به طراحی روبات های "تی موبایل " راسرقت نماید.

      ایالات متحده همچنین مدعی است که هوواوی سالهاست که تحریمهای بین المللی علیه ایران رانقض می کند وتجهیزات حساس وپیشرفته جهت فیلترینگ شبکه های ماهواره ای و موبایلی ونیزایزارآلات کنترل وشنودرا دراختیاراین کشورقرارمی دهد.دردادخواست منتشره توسط یک دادگاه فدرال آمریکا علیه "منگ وان ژو" دختر"رن" و مسئول مالی شرکت هوواوی آمده است که این شرکت،بانکهارابه معامله باایران تشویق کرده ودرچند مورد،شواهد ومدارک قضائی راازبین برده است."منگ" که دردسامبر2018 به تقاضای آمریکا درکانادا دستگیرشد،این اتهامات رارد می کند.معهذا،آمریکا خواستاراسترداداوبه این کشورگردیده است.

      واقعیت این است که دولت چین بربنگاههای اقتصادی این کشورنظارت مستقیم دارد ودرهریک ازشعب این بنگاهها،دفترحزب کمونیست دائراست.مدیران اجرائی کمپانیهای بزرگ چین،ازجمله هوواوی،عضوحزب کمونیست می باشند"رن" بنیانگذارهوواوی،مدتهابه عنوان مهندس درارتش آزادیبخش خلق حضورداشته ودرانقلاب فرهنگی شرکت کرده است.در واقع،دردوران زمامداری"شی جن پنگ" مرزمیان بخش خصوصی ودولتی چین بیش ازپیش مخدوش شدوحزب کمونیست برفعالیت خویش دربنگاههای خصوصی افزود.اماتاکنون هیچ شاهدی دال بردخالت حزب درفعالیت هوواوی ارائه نگردیده است.به موجب قانون امنیت ملی که ازسال 2015 به اجرادرآمد،شهروندان وبنگاههای چین موظفند که الزامات امنیت ملی رادرفعالیتهای خویش رعایت کنند.قانون اطلاعات ملی نیز مه ازسال 2017 به اجرادرآمد،از شرکتهای چینی می خواهد که بامقامات امنیتی کشورهمکاری کرده وآنهارادرجمع آوری اطلاعات یاری دهند.

      مسئولین هوواوی بارهااعلام کرده اند که هیچگاه ازتجهیزات ومحصولات خود برای جاسوسی استفاده نکرده ونخواهند کرد.درآغازسال جاری میلادی،"رن" درمصاحبه ای اعلام کرد که "هیچگاه منافع مشتریان خودرانادیده نمی گیرد ودرصورت دریافت تقاضای جاسوسی، آنرارد خواهد کرد." درماه مه سال جاری،نیزهوواوی گزارشی 36 صفحه ای رامنتشرکرد که درآن ازقول مقامات قضائی نقل می شود که نمی توان به لحاظ حقوقی این شرکت راوادار به جاسوسی کرد.دولت چین نیزاعلام کرده است که تمامی تدابیرلازم رادرحمایت ازبنگاههای این کشوربه کارخواهد گرفت وخواستاررهائی "منگ" ازحبس خانگی گردیده است.

      درسه دهه ی اخیر،هوواوی به بزرگترین شرکت عرضه کننده ی تجهیزات مخابراتی درجهان تبدیل شده است.میزان درآمد این شرکت درسال گذشته از 100 میلیارددلارفراتررفت. درهمین سال،هوواوی بیش از 200 میلیون گوشی موبایل در170 کشورجهان فروخت.این شرکت درسال 2018 بالغ بر222 میلیون دلارکمک ازدولت چین دریافت کردوبا42 کشورجهان نیزقرارداد احداث شبکه ی مخابراتی 5 گیگ منعقد نمود.اکنون دولت وارتش چین ازهوواوی به عنوان قهرمان ملی یاد می کنند واین شرکت راباسوبسید های رنگارنگ دولتی مورد حمایت قرارمی دهند.این حمایتهاموجب گردیده که هوواوی بتواند تجهیزات مخابراتی خودراارزانترازرقبا به بازارعرضه نماید.مثلا هوواوی درسال گذشته توانست درمناقصه ی مربوط به احداث زیرساخت شبکه ی ملی 5 گیگ درهلند،شرکت "اریکسون"رابا30 درصد ارزانتری خود ازمیدان به درکند.به نظرکارشناسان،مبلغ پیشنهادی هوواوی،حتی برای تهیه ی قطعات اصلی این طرح کفایت نمی کند.بانکهای چین نیزوامهای کلان بابهره ی ناچیزدر اختیارهوواوی قرارمی دهند.اما هوواوی مدعی است که تخصص فنی این شرکت،موجب کاهش بهای محصولاتش گردیده است.این ادعاتاحدی صحت دارد.بودجه ی سالانه ی تحقیقات وتوسعه در شرکت هوواوی 3/15 میلیارددلارمی باشد که یکی ازبالاترین ارقام درجهان محسوب می شود وبابودجه ی تحقیقاتی شرکتهائی چون "آلفابت" و"آمازون" برابری می کند.

      آمریکاتاکنون بارهاتلاش کرده تامانع فعالیت هوواوی دربازاراین کشورگردد.دولت ترامپ درسال2018 ،دستگاههای فدرال راازبکارگیری تجهیزات ساخت هوواوی منع کرد وشرکت"ای تی وتی" ازفروش گوشی های هوواوی درآمریکاانصراف داد.وزارت بازرگانی آمریکانیزفروش هرگونه قطعه ویاکالای ساخت آمریکارا بدون دریافت مجوز ممنوع اعلام کرد.البته برخی ازاین ممنوعیتها،درجریان دیدارروسای جمهورآمریکا وچین درحاشیه ی اجلاس گروه 20 ،لغو گردید.هوواوی درزمینه ی نرم افزار،چیپس،تجهیزات لیزری وبرخی اقلام دیگر،وابسته به آمریکاست. گوگل نیزاخیرااعلام کرد که مانع دسترسی هوواوی به برخی ازمحصولات خود،ازجمله سیستم اندروید خواهد شد.تنهاآمریکابرسرراه فعالیت هوواوی مانع تراشی نمی کند.این کشوربرمتحدین خودنیزفشارواردمی آورد تابرای احداث زیرساخت مخابراتی 5 گیگ ،به این شرکت مراجعه نکنند درغیراین صورت،بازارآمریکارا ازدست خواهندداد.استرالیا وژاپن به این درخواست تن درداده وفعالیت هوواوی رامتوقف نموده اند.کانادا،هلند،نیوزیلند وچند کشوردیگرنیزاین مسئله رادردست بررسی دارند.اگرچه این ممنوعیتها درکوتاه مدت، خسارات سنگینی بربنگاههای غربی وآمریکائی وارد می کنداما دربلند مدت،موجب سقوط هوواوی خواهد شد.

      درحال حاضر،حدود 1200 شرکت آمریکائی هوواوی راساپورت می کنند وکارشناسان معتقدند که مناقشه با هوواوی،اگرادامه پیداکند، احتمالا توسعه ی شبکه ی زیرساخت 5 گیگ رادرآمریکا چند سال به عقب می اندازد.اما کشورهائی که قبلا درطرح"یک کمربند،یک راه" مشارکت کرده اند،همکاری باهوواوی را گسترش می دهند. هوواوی به کشورهای واقع دراین طرح،تجهیزات مخابراتی مربوط به شبکه ی 5 گیگ رابا30 درصد تخفیف نسبت به رقبا عرضه می کند.هوواوی پیشتازنوآوری درتکنولوژی این شبکه درجهان می باشد. شبکه ی 5 گیگ روسیه به کمک هوواوی دردست احداث می باشد ونخست وزیرمالزی نیزاعلام کرده که کشورش قصددارد این شبکه رابه کمک هوواوی احداث نماید.تجهیزات ساخت هوواوی هنوزتوسط شرکتهای کوچک مخابراتی که درمناطق دورافتاده وروستائی این کشورفعالیت می کنند،بکارگرفته می شود.کشورهائی چون آلمان وانگلیس نیزاعلام کرده اند که شبکه ی 5 گیگ ،ازجانب هرشرکتی که عرضه شود،باخطراتی همراه است که ازماهیت این شبکه ناشی می شود واین امرفقط به هوواوی اختصاص ندارد.آنها معتقدند که می توانند با مدیریت مناسب ریسک،این خطررابه حداقل کاهش دهند.این کشورها ترجیح می دهند هیچ بنگاهی راازشرکت درمناقصه ی مربوط به احداث این سیستم،محروم نکنند."آنگلا مرکل" صدراعظم آلمان چندی پیش اعلام کرد"رویکرد ما،مانع تراشی برسرراه فعالیت شرکتهای مخابراتی نیست.اما این شرکتها نیز باید نگرانیهای مارادرک کرده والزامات مارارعایت کنند."

[e-mail]

www.fmohammadhashemi.blogfa.com

 

 

برنامه ی اتمی ایران : جاه طلبی یا توطئه ؟

برنامه ی اتمی ایران :

جاه طلبی یا توطئه ؟

     ازآغازبرجام دراول ژانویه 2016 تاکنون،آژانس بین المللی انرژی اتمی 14 گزارش درباره آن منتشرکرده ودرهمه ی آنها برپای بندی ایران به تعهداتش تاکید نموده است.طی این سالها،ایران به جزچند بارتخطی ازمیزان تعیین شده برای آب سنگین تولیدی خود(که بلافاصله اصلاح شد)خطای دیگری مرتکب نشده است.تعداد سانتریفیوژهاونوع آنها،سطح غنی سازی،میزان ذخائراورانیوم غنی شده،فراهم آوردن امکان بازرسی آژانس ازتاسیسات اتمی،ازجمله تعهدات ایران درچهارچوب برجام بود که کاملا رعایت شده اند.

     اماپس ازخروج آمریکاازبرجام درمه2018 وبرقراری مجدد تحریمها علیه ایران، ورق برگشت واعمال سیاست "حداکثرفشار" موجب گردید تاایران درتعهداتش درقبال ایران تجدید نظرنماید.در4 ژوئن سال جاری،علی اکبرصالحی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران درمصاحبه ای اعلام کرد که کشورش بدستوررهبری مقدمات دستیابی به 190000 "سو" اورانیوم غنی شده رافراهم کرده ودرنخستین گام،مواد لازم رابرای ساخت روزانه 60 سانتریفیوژ"آی – آر-یک" تدارک دیده است.یک ماه بعد،صالحی اعلام کرد که ایران ذخائر کیک زرد خودرااز500 تن به 950 تن افزایش داده وآن راازطریق خرید ازقزاقستان وروسیه تامین نموده است.درهمین زمان،سازمان بین المللی انرژی اتمی اعلام کرد که برای نخستین بارازسال2009 تاکنون،ایران تولید هگزافلورید اورانیوم( یو-اف-6 ) رادرتاسیسات نطنز آغازکرده است.همچنین پرزیدنت روحانی به صالحی دستورداده که برنامه ای رابرای ساخت کشتی های اتمی تدارک ببیند وصالحی نیزاین برنامه رابه آژانس بین المللی انرژی اتمی اطلاع داده است.آژانس نیزبدلیل آنکه اورانیومی که ازآن درسوخت کشتی هااستفاده می شود بسیارنزدیک به اورانیومی است که دربمب اتمی بکارمی رود،ازاین برنامه ابرازنگرانی کرد. اندکی بعد صالحی اعلام کرد که تدابیرلازم رابرای تولید اورانیوم غنی شده ی 20 درصد برای تامین سوخت راکتوراتمی تهران آغازکرده است وهرگاه ذخائرموجودکشور به پایان برسد،حداکثرپس ازچهارروز کارتولید این اورانیوم راآغازخواهد کرد.اوهمچنین گفت که ایران قادراست خود نیروگاه اراک رابازسازی نماید.

     ایران درحالی بر تولید برق ازاتم پافشاری می کند که برروی دریائی ازنفت وگاز نشسته است.درسال2002 ،ایران درکنفرانس عمومی آژانس بین المللی انرژی اتمی اعلام کرد که قصددارد دردودهه ی آینده،شش هزارمگاوات  برق ازنیروگاههای اتمی خود استحصال نماید. درسال 2006 ،این رقم به 20 هزارمگاوات افزایش یافت.لازمه ی دستیابی به این هدف، ساخت 20 نیروگاه درابعاد نیروگاه بوشهراست.درهمین زمان، ایران برنامه ای رانیز برای ساخت چند نیروگاه کوچک دراقصی نقاط ایران اعلام کرد که نیروگاه 360 مگاواتی دارخوین ازآن جمله بود.تااینجا مشکلی نبود.آنچه موجب نگرانی گردید،قصد ایران برای احداث تاسیسات غنی سازی اورانیوم،ظاهرا به منظورتامین سوخت این نیروگاههابود. ازآن زمان تاکنون،تامین سوخت نیروگاهی،دلیل اصلی ایران برای پیگیری برنامه ی غنی سازی عنوان شده است.اخیرانیزرهبرایران دستورداد که ظرفیت غنی سازی ایران به 190000 سو افزایش پیداکند.علت این دستورنیزظاهرا تولید سوخت کافی برای یکسال مصرف نیروگاه بوشهربوده است.برجام، مانعی بزرگ برسرراه این بلند پروازیها بود زیراتعداد سانتریفیوژهای ایران را درحد 6000 دستگاه ازنوع "آی-آر-یک" ثابت نگاه می داشت.این تعداد سانتریفیوژ فقط قادر است 6000 سو اورانیوم غنی شده تولید نماید.

     درحال حاضر،اغلب کشورهائی که برنامه ی هسته ای پیشرفته ای دارند(مانندژاپن،کره جنوبی، وچندکشوراروپائی)سوخت نیروگاههای خودراازبازاربین المللی خریداری می کنند.آنهاترجیح می دهند بجای سرمایه گذاری سنگین برروی تاسیسات غنی سازی،این سوخت رابابهائی به مراتب ارزانترازبازاربین المللی تهیه نمایند.درمورد ایران نیز،روسیه متعهد شده که سوخت نیروگاه بوشهرودیگرنیروگاههای ساخت خود(واحد2 وواحد3 نیروگاه بوشهر) را مادام العمر تامین نماید.دراین شرائط،پافشاری ایران براحداث تاسیسات غنی سازی اورانیوم، سوظن جهانیان رابرمی انگیزد.ایران می گوید که اتکا به خارج برای تامین سوخت نیروگاه اتمی،بسیارخطرناک است زیراهرآن ممکن است تحویل سوخت به ایران،بدلائل سیاسی قطع شود.اگرچه این نگرانی تاحدودی قابل درک است امااگراین کشوربه اعمال تحریک آمیزی چون حمله به نفتکش ها،سرنگونی پهباد غیرمسلح برفرازآبهای بین المللی وحمایت از گروه های افراطی منطقه،دست نزند،تحریم بین المللی فروش سوخت اتمی به این کشور به آسانی میسرنیست وچه بسا محال می باشد.حتی درجریان مناقشه ی جاری میان ایران وآمریکا که اکنون به مراحل حاد خود نزدیک می شود،دولت ترامپ بازهم نیروگاه بوشهرراازتحریمهای خود معاف کرده است.بعلاوه،آژانس بین المللی انرژی اتمی،بانک سوخت اتمی ایجاد کرده که این سوخت رادراختیارتمامی کشورهائی قرارمی دهد که به "ان پی تی" پیوسته وآن رااجرامِی نمایند. بنابراین نگرانی درمورد احتمال قطع دریافت سوخت بدلائل سیاسی،بی مورد است.

     ازسوی دیگر، برنامه ی جاه طلبانه ی تولید 20 هزارمگاوات برق اتمی تاسال2020 درایران،گزافه ای بیش نیست زیرادرفرصت کمترازیکسال باقی مانده به این ضرب الاجل، ایران فقط توانسته است نیروگاه بوشهررابه هزارمگاوات ظرفیت راه اندازی کند وتکمیل واحد 2و3 این نیروگاه نیز حداقل 6 تا8 ماه زمان می برد.ایران حتی نتوانسته است ازسال2008 تاکنون نیروگاه کوچک دارخوین رااحداث نماید.عکس های ماهواره ای نشان می دهند که درمحل احداث این نیروگاه،گودال بزرگی حفرشده که همچنان به حال خود رهاشده است.همچنین رسیدن به ظرفیت غنی سازی 190000 سو، مستلزم احداث چهارواحد غنی سازی به ابعاد تاسیسات نطنزاست که هریک پنجاه هزارسانتریفیوژرادرخود جای می دهد.ناکامی ایران دراجرای این طرح بلند پروازانه،دلائل متعددی دارد که دردسترس بودن سوخت اتمی ارزان دربازاربین المللی،ضعف توان فنی وعلمی داخلی،وزمانبربودن طراحی وساخت سانتریفیوژهای پیشرفته ازآن جمله می باشد.مجموعه ی این مباحث،اصرارایران بر پیگیری برنامه ی غنی سازی راتردید برانگیزساخته است.فقط مسئله ی تلمین سوخت نیروگاه تحقیقاتی تهران که ایزوتوپ تولید می کند ونیروگاه اراک که قراراست به نیروگاه تحقیقاتی تبدیل شود وسالیانه 2000 سو اورانیوم غنی شده برای سوخت نیازدارد،باقی می ماند که آنهم به آسانی ازبازاربین المللی تامین می شود.

     ایران درتلاش برای پیشبرد برنامه ی غنی سازی خود درچهارچوب برجام،تاکنون 42 درخواست تقدیم کمیته ی خرید برجام کرده که با28 مورد آن موافقت شده است. 4 درخواست ردشده و9 درخواست نیزپس گرفته شده است. یک درخواست نیز دردست بررسی است. در حالیکه "آنتونیو گوترش" دبیرکل سازمان ملل متحد،تداوم کار این کمیته راضامن شفافیت و اعتماد سازی میان ایران وجامعه ی بین المللی می داند،تحریم های همه جانبه ی آمریکا،ادامه ی کاراین کمیته را دشوارساخته است.پیش بینی می شود اگرایران بخواهد بربرنامه ی غنی سازی خود پافشاری نماید،چاره ای ندارد جزاینکه نیازهای اتمی خودرا،مانند گذشته، ازبازار سیاه بین المللی تهیه نماید.چندی پیش، امارات متحده عربی اعلام کرد که 4 کشتی راکه اقلام دوکاربرده به ایران حمل می کردند،توقیف کرده است.سیلندرهای تنگستن، طیف سنج های پلاسمائی،ظرفیت سنج،آلیاژهای آلومینیوم والیاف کربن،ازجمله محموله های این کشتی هابوده اند.

      اگرچه ایران،عناصراصلی برنامه ی هسته ای خودرا بومی سازی کرده است،اماانتظار می رود درآینده،درچهاچوب برجام ویاخارج ازآن، نیازمند تهیه ی مواد،تجهیزات وتکنولوژی ازخارج برای ارتقای کیفیت وکمیت تولیدات خود باشد.باتوجه به تحریم سازمان انرژی اتمی ایران و23 نهاد وابسته به آن ازسوی آمریکا،احتمال می رود این کشوربرای تهیه ی نیازهای خود دوباره به بازارسیاه بین المللی روی بیاورد.رژیم ایران تاکنون بحرانهای متعددی راپشت سرگذاشته وازآنهاجان سالم به دربرده است.حاصل این تجربه،بدست آوردن فرمولی برای بقاست که عناصرآنرا سرکوب،قاچاق وهمکاری تاکتیکی بادیگرکشورها تشکیل می دهد :    همکاری تاکتیکی + قاچاق + سرکوب = بقا

      بیش ازسه دهه است که ممانعت ازدسترسی ایران به سلاح اتمی،اولویت امنیتی آمریکا وغرب بوده است.برجام گام مهمی دراین جهت بود که توانست راه ایران را بسوی سلاح هسته ای ،درکوتاه وبلند مدت، سد کرده وزمینه ای امیدوارکننده برای حل دائم این مسئله درآینده فراهم آورد.اماخروج دولت ترامپ ازبرجام،این امید رابربادداد.اکنون نیز صرفنظرازاینکه ایران دربرجام بماند یاآنراترک کند،نگرانی آمریکا وغرب،ازیکسو متوجه ی دستیابی ایران به چنان توانی ازغنی سازی اورانیوم است که این کشوررا قادربه ساخت سلاح اتمی سازد،وازسوی دیگر متوجه ی کاهش زمان گریز این کشوراز یکسال به چند هفته می باشد. لذا به نظر می رسد آمریکاوبویژه شخص ترامپ،بادرنظرگرفتن همه ی جوانب، تلاش می کنند تارویکرد فعلی خودرادرقبال بحران ایران تعدیل نمایند.فائق آمدن برشکاف موجود میان آمریکاواروپا،انعطاف پذیرترساختن تحریم هاعلیه ایران وتعیین اهداف واقعگرایانه برای مذاکره باایران به نحوی که این کشوررامتقاعد سازد که تغییررژیم، هدف آمریکانیست،می تواند زمینه ساز مذاکره ی دوطرف باشد.

     توافق آینده ی ایران وآمریکا ممکن است چند شکل به خود بگیرد که اصلاح برجام، افزودن متمم برآن، ویاجایگزینی آن باتوافقنامه ی جدید،ازآن جمله می باشد.اماصرفنظراز شکل این توافق،دوگزینه نیزمی توان برای ماهیت آن تصورکرد: یامانند برجام درحد یک تعهد سیاسی غیرالزام آورباقی بماند ویااینکه یک توافقنامه ی حقوقی الزام آورباشد که به تایید مجالس قانونگذاری دوطرف برسد.بدیهی است که نوع دوم،باتوجه به تجربه ی برجام، تعهدسیاسی پایداری است که به آسانی نمی توان آنرازیرپاگذاشت ویاباتغییردولتها برآن خط بطلان کشید.

      به نظرمی رسد آمریکا نیم نگاهی نیز به حل وفصل منطقه ای بحران ایران داشته باشد.ممنوعیت انجام آزمایشات اتمی،ممنوعیت احداث نیروگاه آب سنگین،ممنوعیت احداث تاسیسات بازفرآوری،اتکا به تامین سوخت نیروگاههای اتمی ازبازاربین المللی،خروج ذباله ی اتمی ازمنطقه،تعهد کشورها به مفاد پیمان ان پی تی ،مطلع ساختن آژانس بین المللی انرژی اتمی ازمعامله ی کالاهای باکاربرددوگانه،وپای بندی کشورهای منطقه به پروتکل الحاقی،ازاجزای این رویکرد احتمالی می باشد.اما یک مانع بزرگ برسرراه اجرای این رویکرد وجوددارد که شمول آن براسرائیل است.

     درغیاب توافق ایران وآمریکا،ودرشرائطی که صادرات نفت ایران ، این شریان حیاتی کشور،ازبیش از 2 میلیون بشکه به کمتراز100 هزاربشکه درروزرسیده است،وضع بوجود آمده برای ایران دیگرقابل تحمل نیست.اقتصاد ایران بااین مقدارازصدورنفت،زنده نمی ماند وفرومی پاشد.دراین شرائط بعید نیست که دولت ایران برای کاستن از فشار،دست به یک ماجراجوئی بزند که آمریکا منتظرآن است وبرای آن برنامه دارد.

[e-mail]

www.fmohammadhashemi.blogfa.com

 

 

ناامنی درآسمان ؛ نگرانی ایران از ضعف دفاع هوائی

ناامنی درآسمان؛

نگرانی ایران ازضعف دفاع هوائی

     پس ازفروکش کردن آتش جنگ ایران وعراق،مقامات جمهوری اسلامی،نقاط ضعف دفاعی خودرا مورد بررسی قرارداده وتدابیری برای رفع آنهااتخاذ نمودند.یکی ازمهمترین این نقاط ضعف،سیستم دفاع هوائی کشوربود که خسارات سنگینی رادرجریان جنگ 8 ساله باعراق برایران واردآورد.این سیستم بویژه دربرابر حملات ناگهانی،آسیب پذیربود ودرجریان جنگ شهرها،خسارات جانی ومالی فراوانی رابرمردم ایران تحمیل کرد.باآنکه نزدیک به سه دهه ازآن زمان می گذرد،به نظرنمی رسد تدابیراتخاذشده برای رفع این نقیصه کافی بوده باشد.براساس بررسی های انجام شده،ایران هنوزدربرابر15 سیستم تهاجمی،آسیب پذیراست. موشکهای بالستیک، موشکهای کروز،بمب های هوشمند،بمب هائی که ازالیاف کربنی ساخته می شوند وبمب هائی که پالس الکترونیکی صادرمی کنند،ازجمله ی این سیستمها می باشند.

     طی این مدت،آمریکائیهاواسرائیلیها بدقت فعالیتهای دفاعی ایران راازطریق ماهواره ودستگاههای جاسوسی،زیرنظرداشتند وبراساس اطلاعاتی که بدست می آوردند،سیستم دفاعی خویش ومتحدین رادرمنطقه تجهیزمی کردند.استقرارسیستم های دفاع ضد موشکی " پاتریوت| و"تاد" دراین کشورها،براساس همین اطلاعات صورت گرفت.بخش عمده ی اطلاعاتی که اکنون درباره ی سیستم دفاع موشکی ایران منتشرمی شود،مصرف داخلی دارد وواقعی نیستند. یکی ازاین اخبارجعلی،تولید جنگنده ی رادارگریزدرایران است که هیچ کجابه نمایش درنیامد واطلاعات مربوط به آن منتشرنگردید.ایران،برروی کاغذ،دارای یک سیستم قدرتمند ضدهوائی است اما درعمل،این سیستم ازمشتی تجهیزات کهنه وازرده خارج تشکیل شده است. سیستم دفاع هوائی ایران،چند هواپیمای جنگنده ی قدیمی متعلق به دوران جنگ سرد وسیستم های ضد هوائی کهنه راشامل می شود که هیچ خطری برای سیستم های پیشرفته ی تهاجمی آمریکا،اسرائیل ومتحدین عرب آنها ندارند.شاید مهمترین وموثرترین سیستم دفاع ضدهوائی ایران،سیستم " اس 300 " باشدکه اخیراتوسط روسیه دراختیاراین کشورقرارگرفته است.تاکنون چهارواحد ازاین سیستم درایران مستقرشده است. ایران قبلا نیزسیستم های قدیمی تر"سام" راازروسیه دریافت کرده بود.سیستم اس 300 ، مجهزبه رادارشناسائی بابرد300 کیلومتر،مرکزفرماندهی وچهارموشک اندازاست که هریک قادربه شلیک چهارموشک بابرد 200 کیلومترمی باشد.این سیستم،شبیه به سیستم آمریکائی پاتریوت است. گفته می شود نسخه ی جدید اس300 ،که اس400 نام گرفته،برترازسیستم پاتریوت می باشد.اما این سیستم،تجربه ی عملیاتی دودهه ی اخیرپاتریوت راندارد.

     قبلا ایران چهارواحد ازنسخه های قدیمی تر سیستم موشکی سام راازبلاروس خریداری کرده بود.بلاروس قصدداشت این سیستم هارابا سیستم جدید اس300 جایگزین نماید.ایران مدعی است که بارفع نواقص این سیستمها،توانسته سیستم "باور273" راطراحی واجرانماید. امابه غیرازاین ادعای رسانه ای، تاکنون هیچ نشانه ای دال بروجود این سیستم ارائه نگردیده است.8 سال قبل نیزمقامات ایرانی مدعی شدند که نسخه ی ایرانی موشک ضد هوائی"هاوک" راتولید وآزمایش کرده ونام آنرا " شاهین" نهاده اند.به گفته ی آنها،شاهین ازسیستم راداری و کنترل پیشرفته ترازسیستم هاوک برخوردارمی باشد.این موشک که 25 تا45 کیلومتربرددارد علیه اهدافی بکارگرفته می شود که مجهزبه سیستمهای ضدالکترونیک نیستند.قبل ازپیروزی انقلاب،ایران دارای150 موشک انداز هاوک وحدود 1000 فروند موشک آن بود.امابسیاری ازاین موشکها درجنگ 8 ساله باعراق بکارگرفته شدند.ازابتدای تولید سیستم هاوک درسال 1960 تاکنون،بالغ برچهل هزارفروند ازاین موشک تولید شده است اما پس از جنگ سرد،این سیستم ازرده خلرج گردید وآمریکاازسال2002 به بعد،سیستم های جدیدرا جایگزین آن کرد. مشکل بزرگ ایران درحال حاضر،دسترسی به تکنولوژی لازم برای مجهزکردن سیستم هاوک به تجهیزات ضدالکترونیک است.سیستمهای قدیمی سام نیز که ایران به وفوردراختیاردارد،ازهمین ضعف رنج می برند.ایران همچنین تعدادی موشک آمریکائی "اس-ام-یک"دراختیاردارد که یک سیستم دفاع ضد هوائی مستقربرکشتی می باشد.ایران مدعی است که توانسته ازطریق مهندسی معکوس،سیستم مزبوررابسازد.امااین ادعاتاکنون ثابت نشده است.نیروی دریائی آمریکاازدهه ی 1970 تاکنون ، نسخه های پیشرفته تر"اس-ام-2 " و "اس-ام-3 "رابکارگرفته واخیرانیزسیستم "اس-ام-6 " راعملیاتی کرده است.

     ایران درسال 2013 اعلام کرد که کارخانه ی تولید موشک ضد هوائی" صیاد-2" را احداث کرده که پیشرفته ترازسیستم "صیاد-یک" می باشد.صیاد یک ودو،ازروی سیستم چینی "اچ-کیو-2" کپی برداری شده اند که خودازروی سیستم روسی "اس-75" کپی برداری شده است.به نظرمی رسد "صیاد-2" تلفیقی ازتکنولوژی هاوک، اس-ام-یک، وسام باشد.صیاد-2 یک سیستم ضدهوائی بابرد 80 کیلومتر است که قادراست پرنده هائی رابا 20 هزارمتر ارتفاع هدف قراردهد.اگرچه این موشک دو مرحله ای که دارای کلاهک پیشرفته ای است، به تجهیزات ضدالکترونیک مدرن مجهزاست اما،برای هدایت وهدفگیری،متکی به تاسیسات راداری زمینی می باشد.سیستم چینی اچ-کیو-2 که ازاواخردهه ی 1960 عملیاتی شد،تاکنون چندین بار مدرنیزه شده وبه تجهیزات الکترونیک وموتورقوی ترمجهزشده وازقابلیت مانوربیشتربرخوردارگردیده است.به نظرمی رسد ایران دراواخردهه ی 1980 ،این تکنولوژی راازچین دریافت کرده باشد.درهمین زمان،ایران تکنولوژی سوخت جامد رانیزاز چین دریافت کرد.اگرپرنده ی مهاجم به تجهیزات ضد الکترونیک پیشرفته مجهزنباشد، توسط صیاد-2 شکارخواهد شد.ایران مدعی است که مقادیرانبوهی ازنسخه های قدیمی سیستم سام راازروسیه دریافت کرده است که 100 موشک اندازسام-5 وسام-6 همراه با سیستم های راداری وکنترل آتش آنها،ازآن جمله می باشند.ارتش ایران همچنین انبوهی ازتیربارهای ضد هوائی باکالیبر23 و25 میلیمتردارد که متعلق به دوران جنگ سردند.ازاین تسلیحات فقط می توان علیه هلی کوپترها وهواپیماهائی استفاده کردکه درارتفاع پائین(کمتراز2000 متر) پرواز می کنند.ایران همچنین صدها سیستم ضد هوائی قابل حمل(من پد) روسی وچینی دراختیاردارد. اما هیچیک ازاین سیستمها قادرنیست ازآسمان ایران دربرابر حملات احتمالی ائتلاف ضد ایران،حفاظت نماید.

[e-mail]

www.fmohammadhashemi.blogfa.com

 

" حزب الله " بعد از " نصرالله "

" حزب الله " بعد از " نصرالله "

     لبنان کشوری دموکراتیک است. اما، دموکراسی این کشور بافرقه گرائی عجین شده است.این کشورکوچک وفقیر،دهه هاست که ازفساد،منازعات داخلی ومداخلات خارجی رنج می برد.

     درسال 1991 وبراساس "پیمان طائف"،15 سال جنگ داخلی لبنان پایان گرفت وکنترل این کشوربدست مسیحیان،اهل سنت  وشیعیان  قرارگرفت.به موجب این پیمان،رئیس جمهور مسیحی،رئیس دولت اهل سنت، ورئیس پارلمان شیعه هستند.هریک ازایشان،جریاناتی رادرجامعه ی لبنان نمایندگی می کنند.یکی ازقدرتمند ترین سازمانهای شیعی لبنان "جنبش حزب الله" است که ازاوائل دهه ی 1980 ازدل "جنبش امل " بیرون آمد.

     "طائف"، جنگ سالاران لبنان رابه سیاستمدارتبدیل کرد.دوتن ازاین افراد که هنوزکم وبیش درعرصه ی سیاسی لبنان حضوردارند،"میشل عون" رئیس جمهور و"نبیه بری" رئیس مجلس لبنان است که هردو بیش از 80 سال سن داشته وازبیماری رنج می برند.پس ازآنکه اسرائیل درسال 1992 "عباس موسوی" رهبرحزب الله راترورکرد،"شیخ حسن نصرالله" به این مقام برگزیده شد. این روزها، بحث جانشینی دراین سه سازمان سیاسی عمده ی لبنان بسیارداغ است.میشل عون رهبر"جنبش آزاد وطنی" فرزند پسری ندارد که جانشین وی شود وپسرنبیه بری نیزچهره ای محبوب درمیان شیعیان نیست."سعد حریری" نخست وزیرفعلی لبنان وپسررفیق حریری،درجریان انتخابات اخیرلبنان،یک سوم ازکرسی های خودراازدست داد.بعدازآنکه میشل عون درسخنرانی روزارتش دچارلغزش زبان شد،تردیدهادرباره ی توانائی او دربه پایان رساندن دوره ی ریاست جمهوری اش، افزایش یافت.گفته می شود که او فقط 2 ساعت درروزقادربه کاراست وبقیه ی وظائف وی توسط اطرافیانش انجام می شود. عون ازبیماریهای متعدد رنج می برد واغلب برای درمان دربیمارستانهای فرانسه بستری می شود.بیشترناظران معتقدند که عون قبل ازبه پایان رساندن دوره ی ریاست جمهوری اش می میرد .ازآنجائیکه درقانون اساسی لبنان،معاونی برای رئیس جمهور پیش بینی نشده است،لذا وظیفه ی تعیین جانشین برای عون،برعهده ی پارلمان قرارمی گیرد.رئیس جمهورباید علاوه بر پارلمان،مورد تایید قدرتهای خارجی نیزقراربگیرد.

     بسیاری ازجنگ سالاران دیروز وسیاستمداران امروزلبنان،ادعای جانشینی عون رادارند. "سمیرجعجع" رهبرحزب "نیروهای لبنانی"،یکی ازقدرتمند ترین آنهاست که به شدت مخالف نفوذ سوریه وایران درلبنان است.حزب الله واکثریت نمایندگان پارلمان، مخالف سمیرجعجع هستند.آنهااز"جبران باسیل" وزیرخارجه ی فعلی حکایت می کنند که داماد میشل عون است. اگرهنگام درگذشت عون،حزب الله ازقدرت فعلی دردولت وپارلمان لبنان برخوردارباشد،احتمال انتخاب جبران باسیل به ریاست جمهوری این کشوربیشترمی گردد.جایگزین احتمالی دیگربرای عون، "سلیمان فرنجیه" است که قدرتش ناشی از نزدیکی به سوریه است.البته فرنجیه به اندازه ی عون وجعجع ازمحبوبیت عمومی برخوردارنیست اما درزادگاهش قدرت فراوان دارد.غرب وکشورهای عربی خلیج فارس ترجیح می دهند بایک عنصرهوادارسوریه طرف باشند تابایک عنصرنزدیک به ایران.

     "نبیه بری" نیز ازسال1992 تاکنون(7 دوره ی متوالی) رئیس پارلمان لبنان بوده است.طی این سه دهه،او توانسته است علیرغم تغییرشرائط جامعه ی لبنان،همچنان قدرت ومحبوبیت خویش رادرمیان شیعیان لبنان حفظ کند.به همین دلیل،مخالفانش اورا"روباه حیله گر" می نامند.بری بودجه ی دولتی راازطریق نهاد شبه دولتی" شورای جنوب" میان هوادارانش توزیع می کند وبه همین دلیل، کارشناسان اورایکی ازفاسد ترین سیاستمداران لبنان می دانند.اغلب کسانی که ازآنهابه عنوان جانشین بری یاد می شود،ازخانواده ی اوهستند. "عبدالله" پسربری،بخاطرروابط نزدیکش باامارات متحده عربی ومخالفتش باایران وحزب الله، شانس چندانی ندارد.لذا چند جناح حاضردررهبری جنبش امل،به مقابله باهم برخواهند خاست.این جناحها،طیف گسترده ای ازموافقان تامخالفان سرسخت حزب الله راشامل می شوند. سرمایه داران وتجارشیعه،قبائل دره ی بقاع،وخانواده های بزرگ جنوب،همه بانزدیکی با حزب الله مخالفند.اماازآنجائیکه برخی ناظران معتقدند که حزب الله درانتخابات آینده ی لبنان کرسی های پارلمانی خودرا افزایش داده وسهم بیشتری درکابینه ی لبنان کسب خواهد کرد وهمچنین احتمالا کنترل "شورایعالی اسلامی لبنان" رابدست خواهد گرفت لذا،امکان تاثیرگذاری این حزب برانتخاب رهبری امل افزایش می یابد.به همین دلیل،انتظارمی رود حزب الله مهرونشان خودرابررئیس بعدی پارلمان لبنان نیزبرجای بگذارد.دراین شرائط، " عباس ابراهیم" مدیرامنیت عمومی لبنان نیزکه روابط نزدیکی باقطردارد،می تواند یکی از کاندیداهای ریاست بر جنبش امل وپارلمان لبنان باشد.یکی دیگرازکاندیداها، " جمیل سعید" رئیس سابق امنیت عمومی است که به اتهام مشارکت درترور رفیق حریری،مدتی رادرزندان به سربرد.

     دوران ریاست " سید حسن نصرالله" برجنیش حزب الله رامی توان به سه دوره تقسیم کرد.حسن نصرالله در31 اوت1960 درشرق بیروت زاده شد ودرجوانی به"حرکت محرومین لبنان" به رهبری امام موسی صدر پیوست.درسال 1976 نصرالله به نجف رفت تادرس حوزوی بخواند.سه سال بعد به لبنان برگشت وبه جنبش امل پیوست.امابه زودی دراعتراض به قدرت گرفتن گرایشات سکولاردراین جنبش،ازآن خارج شد ودرسال1985 به جنبش تازه تاسیس حزب الله پیوست ومسئول واحد بیروت آن شد.دوسال بعد،نصرالله به ریاست شورای حزب الله رسید وازآن پس مدارج ترقی را یک به یک طی کرد تااینکه درپی ترور عباس موسوی دبیرکل حزب الله،باپشت سرگذاشتن شخصیت قدرتمندی چون شیخ نعیم قاسم،مرد شماره ی دو حزب الله،به دبیرکلی این جنبش رسید واندکی پس ازکسب قدرت،کیش شخصیتی قوی پیرامون نام خود تشکیل داد که اورا"قهرمان" و"رهبرجنبش مقاومت علیه اسرائیل"جلوه می داد.چند سال بعد،پسر18 ساله ی نصرالله،درنبرد بااسرائیل درجنوب لبنان کشته شد.ازآن پس،نام حزب الله بانام سید حسن نصرالله درهم گره خورد.

     مرحله ی دوم زندگی سیدحسن نصرالله،باپیروزی درجنگ تابستان 2006 بااسرائیل شروع شد.پس ازاین جنگ،نصرالله ناجی لبنان لقب گرفت.اما درمه 2008،حزب الله برای نخستین بار،سلاح خودراعلیه لبنانی ها بکارگرفت ویکصد نفرازآنهاراکشت.علت این کار،ظاهرا مخالفت بابرخی تصمیمات دولت بود اما هدف اصلی حزب الله،تحت فشارقراردادن دولت برآمده ازجنبش 14 مارس عنوان شد که به شدت باسوریه مخالفت می کرد.سرانجام، قرارداد دوحه به درگیری خاتمه داد ویک سوم کرسی های دولت دراختیارحزب الله قرارگرفت.این مناقشه اگرچه ظاهرا فروکش کرد اماتخم کینه ونفرت رامیان شیعیان ازیکسوو سنی ها،دروزی ها ومسیحیان ازسوی دیگر، افشاند.

     بادخالت حزب الله درجنگ داخلی سوریه،مرحله ی سوم زندگی نصرالله آغازشد.باورود حزب الله به جنگ داخلی سوریه،آرمان ضد اسرائیلی این گروه بتدریج رنگ باخت واین حزب،ازیک گروه ملی،به یک گروه نیابتی که درخدمت اهداف منطقه ای ایران است،تنزل پیداکرد.اکنون اسلحه ی حزب الله به جای نشانه رفتن به سوی اسرائیل،قلب برادران مسلمان سوری راهدف می گرفت.این امر،به نارضایتی درصفوف حزب الله دامن زد.باخشکیدن منابع ارسالی ازایران بدلیل تحریمهای سخت آمریکا،نارضایتی ها بالا گرفته است.درحال حاضر،جنبش حزب الله با 4 چالش مهم روبروست: فرورفتن درباتلاق سوریه،کشته شدن گروهی ازبهترین فرماندهان واعضای جنبش درسوریه،خشکیدن منابع ارسالی ازایران، وبه فراموشی سپرده شدن مسائل داخلی لبنان ومسئله ی نبرد بااسرائیل. باشدت گرفتن این اختلافات،بحث جایگزینی نصرالله بافردی دیگر،دیریازود دردستورکارحزب الله قرارخواهد گرفت.

     ازدوکاندیداد اصلی برای این جایگزینی نام برده می شود: نعیم قاسم و هاشم صفی الدین. وقتی برخی ازاعضای امل دراوائل دهه ی 1980، باجداشدن ازاین حزب، جنبش حزب الله راتشکیل دادند،نعیم قاسم به آنها پیوست. شیخ صبحی طفیلی دبیرکل حزب الله، نعیم قاسم رابه معاونت شورای اجرائی حزب برگزید.بابه قدرت رسیدن عباس موسوی،ازنعیم قاسم 30ساله  به عنوان مردشماره 2 حزب الله نام برده شد.اما پس ازعباس موسوی،مبارزجوانی که روابط آشکاروپنهانش باتهران،زبانزد خاص وعام بود،باعبورازنعیم قاسم،به رهبری برگزیده شد و نعیم قاسم به شخصیت فکری ومعنوی جنبش حزب الله تبدیل شد.اوتاکنون چندین کتاب ومقاله نوشته که یکی ازمهمترین آنها، کتاب حجیم " حزب الله ازدرون"است که به زبان عربی وانگلیسی منتشرشده است.یک تفاوت دیگرنعیم قاسم وسید حسن نصرالله،به شخصیت کاریزماتیک آنها مربوط می شود.نعیم قاسم،برخلاف نصرالله،فاقد شخصیت کاریزماتیک و  تجربه ی نظامی است.

     هاشم صفی الدین،درمقام ریاست شورای اجرائی حزب الله،برفعالیتهای سیاسی،فرهنگی، اجتماعی وآموزشی این جنبش نظارت می کند.اویکی ازهفت عضو این شورامی باشد.بسیاری براین باورند که صفی الدین سرانجام جای نصرالله راخواهد گرفت.او دردهه ی 1980 مدتی درایران آموزش دید.درحال حاضر،عبدالله برادرصفی الدین،نماینده ی جنبش حزب الله درتهران است.اما صفی الدین مانند نعیم قاسم، فاقد شخصیت کاریزماتیک می باشد.

     "شارل دوگل" زمانی به کنایه گفته بود که گورستانهای دنیا پرازشخصیتهای ممتازاست وتنها شخصیت ممتاز حزب الله نیز سید حسن نصرالله می باشد.

[e-mail]

www.fmohammadhashemi.blogfa.com