کارائیب ، آبستن جنگ

آمریکای لاتین ، یکی ازثروتمند ترین مناطق جهان است که هنوز بسیاری ازمنابع وسرمایه های آن شناخته نشده است. دوپنجم خاک آمریکای لاتین پوشیده ازگیاه ودرختان جنگلی است که کابرد صنعتی وداروئی دارند. درقسمتهای شمالی تراین منطقه ، ازشرق آند تا آرژانتین ، منابع عظیم نفت قراردارد. منابع آهن برزیل ، 20 درصد کل ذخائرآهن جهان راشامل می شود. معادن سرب ، روی ، منگنز ، لیتیوم وعناصرکمیاب کانی ، ازآمریکای لاتین گنجینه ای ساخته که بخش عمده ی آن هنوزناشناخته مانده است. این منطقه ی زرخیز ، مدتها " حیات خلوت " آمریکا بود وباسیاست " چماق بزرگ " اداره می شد. اکنون بنظرمی رسد پس ازقریب به 200 سال ، دونالد ترامپ قصددارد دکترین مونروئه (James Monroe) رادوباره احیاء نماید ودرصف مفدم این دکترین ، ونزوئلا و کوبا قراردارند. البته بنیانگذاران آمریکا ، ازهمان بدوتاسیس این کشور ، ایالات متحده راامپراتوری می پنداشتند. برخی ازآنها مانند مونروئه ، این امپراتوری راایدئولوژیک وگروهی دیگرمانند " جان کوئینسی آدامز " آنراجغرافیائی تصورمی کردند. بنظرمی رسد دونالد ترامپ نیزبه گروه اول (مونروئه) تعلق داشته باشد.

ازسال 1989 تاپایان قرن گذشته ، آمریکابااتکاء به دکترین مونروئه ، دستکم 41 دولت رادرآمریکای لاتین سرنگون کرد. طی این سالها ، ارتش آمریکا تقریباً درهمه ی کشورهای آمریکای لاتین ، بجز گویان فرانسه ، مداخله ی نظامی کرد. دونالد ترامپ نیز درادامه ی این سیاست ، صریحاً گفته است که می خواهد که شرکتهای آمریکائی ، منابع طبیعی منطقه راتصاحب کرده وازآنها سود ببرند.او دریک گردهمائی ، باافتخارگفت که " کنترل ونزوئلا رابه دست می گیریم وتمام نفت آنجا راتصاحب می کنیم!" اما اودرتلاش برای بازگرداندن تاریخ به عقب ، درواقع حرکت تاریخ رابه جلو شتاب می بخشد. گویا آمریکا قصددارد آمریکای لاتین رانیز مانند خاورمیانه ، به میدان اجرای دکترین " صلح معطوف به قدرت" تبدیل کند.صلح ازطریق قدرت ، که ریشه درعبارت لاتین( si vis pacem, para bullem ) به معنی اگرصلح می خواهی، آماده ی جنگ باش ! دارد ودکترین دونالد ترامپ است ، درواقع نشانه ی ضعف اقتصادی آمریکاست واین کشورقصددارد عقب ماندگی اقتصادی خود ازرقبای جهانی را بابرتری نظامی خود جبران نماید وبه خمین دلیل ، اختلافات اقتصادی رابه عرصه ی نظامی می کشاند. ویژگی بارز امپریالیسم یانکی رامی توان دراین دکترین مشاهده کرد. ترامپ توانست باهمین حربه ، منطقه ی آزاد تجاری آمریکای لاتین (FTAA) راکه قصد داشت چند جانبه گرائی منطقه ای راجایگزین دکترین نئولیبرالی " اجماع واشنگتن "( Washington Consensus ) نماید ، ازهم بپاشد. اما آمریکا به این بسنده نمی کند وهرکجا لازم باشد به روشهای ددمنشانه وخشونت آمیزگذشته بازمی گردد.

درواقع در دور دوم ریاست جمهوری ترامپ ، جهان شاهد یکجانبه گرائی وتهاجمی ترشدن سیاست خارجی آمریکاست. اما رویکرد ترامپ بخصوص درآمریکای لاتین ، بسیارتهاجمی ترشده است. اودراین دوره ، تحریمهای فلج کننده ای راعلیه ونزوئلا وضع کرد وفشاربرکوبا را که ازدوران اوباما کاهش یافته بود ، دوباره تشدید کرد. پس ازحمله به یک قایق کوچک ونزوئلائی ، که بارها تکرارشد ، وزیردفاع آمریکا به فاکس نیوز گفت : " پرزیدنت ترامپ قصد دارد این حملات رادرابعادی بی سابقه ادامه دهد". منابعی دردولت آمریکا نیز ازآمادگی این کشوربرای حمله به ونزوئلا خبرمی دهند. اما تجاوزگری آمریکا به ونزوئلا ختم نمی شود. رهبران چپگرای آمریکای لاتین ، اکنون هدف سیاست چماق بزرگ قرارگرفته اند که اینبار ، نام پرطمطراق صلح ازطریق قدرت راباخود یدک می کشد. دهها نفرتاکنون درحمله به قایقهای ونزوئلائی درکارائیب ، جان باخته اند، تحریمهائی علیه رئیس جمهورچپگرای منتحب مردم کلمبیا " گوستاو پترو " Gustavo Petro) ) وضع گردیده است. تعرفه های 50 درصدی نیزبراقتصاد برزیل تحمیل شده تاحکومت رئیس جمهور چپگرای این کشور " لولاداسیلوا " Lula da Silva) ) رابی ثبات سازد. آمریکا تهدید کرده که کانال پاناما رابه زورتصرف می کند. محاصره ی غیرقانونی شش دهه ای کوبا تشدید شده واکنون جنگ برای تغییر رژیم ونزوئلا دردستورکارقرارگرفته است. ترامپ قبلاً نیزبه به سیا دستور داده بود تا " نیکلاس مادرو " رئیس جمهور ونزوئلا را برباید یابه قتل برساند. اکنون بزرگترین ناو هواپیمابر جهان " یو اس اس جرالد فورد" درآبهای کارائیب به سر می برد و15 هزار نیروی زبده ی آمریکائی درحال آماده باش هستند.

شمارکشته شدگان حملات آمریکا به قایقهای کوچک درکارائیب ، تاکنون از 75 نفر گذشته بدون آنکه ذرّه ای مواد مخدّر پیداشود. درحالیکه دولت ونزوئلا ، فقط درسال جاری 64 تن مواد مخدر کشف وضبط کرده است. بنابراین خصومت آمریکا باونزوئلا ، برسرمواد مخدرنیست بلکه شراکت استراتژیک این کشورباچین ، روسیه وایران ، خشم ترامپ وآمریکا رابرانگیخته است. مسکو وپکن درحال تقویت جایگاه خود درمنطقه هستند. باانعقاد موافقتنامه ی مشارکت استراتژیک ، روسیه سیستمهای پیشرفته ی پدافند هوائی " پلانتسیر-اس-1 "(Plantsir-S-1) که ناتو آنرا " سام-22 " می نامد و " بوک – ام- 2 (Buk-M-2) که ناتو آنرا بنام "سام – 17 " می شناسد ، رادراختیار کاراکاس قرارداد ویک کارخانه ی مهمات سازی کلاشینکف دراین کشور تاسیس نمود. مقامات دوکشور درباره ی فروش سیستمهای موشکی دوربرد نیز درحال مذاکره اند. شرکتهای روسی وچینی همچنین حق اکتشاف واستخراج نفت درونزوئلا رابه دست آورده اند.

دولت ونزوئلا نیز دست روی دست نگذاشته وخود رابرای این رویاروئی آماده کرده است. مادرو ، دریک پیام تلویزیونی ازمردم کشورش خواست تابرای یک مبارزه ی مسلحانه ی احتمالی آماده باشند. اوخطاب به به مردم آمریکا گفت : " حرکت دیوانه وار کسانی راکه دستوربمباران ، کشتار وجنگ درآمریکای لاتین وکارائیب رامی دهند ، متوقف کنید! آیامی خواهید یک غزّه ی دیگر درآمریکای جنوبی برپاشود ؟ " درواقع دولت ونزوئلا ازمدتها پیش خود رابرای یک درگیری نامتقارن باآمریکا آماده می کند. مقاومت عراق دربرابر نیروهای آمریکائی دراوائل دهه ی 2000 ، الگوی مورد علاقه ی " هوگوچاوز " رهبرفقید ونزوئلا بود. چاوز هزاران نسخه ازکتاب " جنگ پیرامونی واسلام انقلابی " نوشته ی یک نویسنده ی اسپانیائی رادر درارتش ونزوئلا توزیع کرد. اکنون تعداد شبه نظامیان بولیواری ونزوئلا ، به 6/1 میلیون نفررسیده است. این شبه نظامیان بصورت مویرگی در سراسر کشورپخش شده اند وخودرا برای یک رویاروئی بزرگ بادشمن خارجی آماده کرده اند.

اما رویاروئی امروز درآمریکای لاتین ، فراترازاین کشمکشهای سیاسی است. چند هفته پیش پنتاگون بطوررسمی ازآغاز مرحله ی جدید حضورنظامی خود درنیمکره غربی پرده برداشت. "عملیات نیزه ی جنوب" operation southern spear ) که توسط وزیر دفاع آمریکا اعلام شد ، ظاهراً یک کارزار گسترده برای مبارزه باشبکه های " تروریسم مواد مخدّر " درحوزه ی کارائیب واقیانوس آرام می باشد اما درواقع ، اهداف ژئواستراتژیک بلند مدت تری رادنبال می کند واحتمالاً یک مانوراستراتژیک کلان برای بازآفرینی دکترین مونروئه می باشد. هدف اصلی این عملیات ، مهارنفوذ فزاینده ی چین وروسیه درآمریکای لاتین است. این درگیریها ، نشانه ای ازتعمیق شکاف میان چپ وراست درسطح منطقه وجهان می باشد. درجریان اعتراضات چند سال پیش درشیلی ، یکی ازشعارهای معترضین این بود که " نئولیبرالیسم درشیلی زاده شد ودرشیلی نیزخواهد مرد ! " این شعار، به جایگاه آمریکای لاتین درخط مقدم درگیری میان نظامهای اقتصادی ونیزمیان امپریالیسم واستعمارزدائی اشاره دارد واینکه استعمارزدائی اگرباانقلاب اجتماعی همراه نگردد ، پایان نیافته می ماند. این دومبارزه ، درهم گره خورده اند وسرنوشت آن برای کل جهان اهمیت دارد.

دراین میان ، دولت مادرو به تصمیمی نیازدارد که بتواند مسیرتحول اجتماعی اقتصادی رابه نفع زحمتکشان بگشاید. این امری حیاتی برای آینده ی ونزوئلاست. دولت کنونی باید ازخصومت بانیروهای مترقی وپیشرو داخلی ، بویژه حزب کمونیست ونزوئلا دست بردارد تابتواند جبهه ای متحد ویکپارچه رادربرابر زیاده طلبی های امپریالیسم آمریکا برهبری دونالد ترامپ ، سازمان دهد. اگردولت نتواند یانخواهد این برنامه راعملی سازد ، با وضعیتی بسیاردشوار روبرو خواهد شد. وضعیتی که می تواند راه رابرای به قدرت رسیدن نیروهای راستگرا ( باحمایت یابدون حمایت خارجی ) هموارسازد. عملیاتی که اکنون زیرپوشش مبارزه با مواد مخدر جریان دارد ، مقدمه ای برای یک بازی شطرنج راهبردی – جغرافیائی است که هدف آن بازسازی توازن قدرت درآمریکای لاتین به نفع واشینگتن وسدّ کردن درازمدت راه نفوذ چین وروسیه در " حیات خلوت " آمریکاست.

منابع ومآخذ

1)ف.م.هاشمی ، ترامپ وروایتی نو ازدکترین مونروئه ، www.fmohammadhashemi.blogfa.com

2)Trumps latin America strategy risks creating a military quagmire , www.thwconversation.com

3)the “Donroe doctrine” Trumps power play in Latin America , www.geopoliticaleconomy.com

4)the Trump Doctrine for Latin America , www.venezuelanalysis.com

کمک مالی به کارت بانکی شماره 8732-9635-9973-6037