ونزوئلا درآستانۀ جنگ
ونزوئلا در آستانۀ جنگ
( داستان نفت ، سرمایه ، مبارزۀ طبقاتی )
دونالد ترامپ درپیامی درشبکۀ اجتماعی تروث سوشیال ، باتاکید بر " محاصرۀ کامل وهمه جانبۀ ونزوئلا " ، ازاستقرارگستردۀ نیرو وتجهیزات نظامی آمریکا درمنطقه خبرداد. وی در ادامه نوشت : " تازمانی که نفت ، زمین ودارائیهای دزدیده شده ( بخوان ملی شده ) آمریکا بازگزدانده نشود ، این فشارها ادامه خواهد یافت." دستور محاصرۀ کامل ونزوئلا وتوقیف نفتکشهای این کشور توسط آمریکا ، نقض آشکارقوانین بین المللی است. این تجاوزات خارجی ، درعین حال بهانۀ لازم رادراختیارنخبگان حاکم دررژیم نیکلاس مادرو قرارداده تاسیاستهای ضد کارگری وضد مردمی اخیرخود راتوجیه کنند وباربحران رابردوش اکثریت مردم قراردهند.
ناوگان آمریکا که درکارائیب حاضر است ، بایک تیر دونشان می زند. این ناوگان، اگرچه به سمت ونزوئلا نشانه رفته اما نیم نگاهی نیزبه کوبادارد. کوبا به نفت ونزوئلا وابسته است ومقامات آمریکا می خواهند بامحاصرۀ کامل ونزوئلا ، دسترسی کوبا رابه نفت این کشورقطع کنند. اما آمریکا باید بداند که هرگونه درگیری باونزوئلا ، درکنارتبعات گستردۀ منطقه ای ، بربهای جهانی نفت نیزتاثیر می گذارد. افزایش هر10 دلارقیمت نفت ، رشد تولید ناخالص داخلی جهان راتقریباً 2/0 درصد کاهش می دهد وتثبیت پایدار بهای نفت حول بشکه ای 130 دلار ، تقریباً یک درصد ازرشد اقصادی جهان می کاهد. ازسوی دیگر، اگرصدورنفت ونزوئلا قطع شود ، روسیه می تواند جای خالی این کشوررا دربازارجهانی پرکند. نفت روسیه اکنون با 15 تا 20 دلارتخفیف درهربشکه ، به بازارعرضه می شود. به همین دلیل ، علیرغم تحریمها ، تولید نفت این کشور درسطح پایدار 5/9 میلیون بشکه درروز باقی مانده است. یکی دیگرازخریداران نفت ونزوئلا ، چین است. میزان مصرف روزانۀ چین حدود 11 میلیون بشکه است که بخش عمدۀ آن از روسیه ، ونزوئلا ، وایران تامین می شود. نفت خام ونزوئلا ، درحال حاضر بشکه ای 30 تا 40 دلار ارزانتراز نفت برنت عرضه می شود و 400 هزار بشکه نفت وارداتی چین ازونزوئلا درروز ، به معنی 150 میلیون دلارصرفه جوئی روزانه است.
ونزوئلا درتاریخ خود ، بارها درمعرض تجاوزامپریالیستی قرارگرفته ومقاومت ملی راتجربه کرده است. خاک غنی ازنفت این کشورکه می توانست درخدمت استقلال ، رفاه وپیشرفت اجتماعی قرارگیرد ، اکنون به موضوع رقابت شدید میان سرمایۀ خارجی ، الیگارشهای داخلی ومنافع بوروکراتیک تبدیل شده است. درحالیکه این ثروت باید متعلق به مردم ونزوئلا باشد ، رئیس جمهورآمریکا از " دزدیده شدن " آن توسط دولت ونزوئلا سخن می گوید. " ماریا کورینا ماچادو" برندۀ جایزۀ نوبل وچهرۀ مورد حمایت دونالد ترامپ ، وعده داده است که پس ازرسیدن به قدرت ، به خصوصی سازی گستردۀ دارائیهای ملی ونزوئلا اقدام نماید. سخنان او واربابانش دربارۀ " آزادی " و " دموکراسی" ، واقعیتی بلخ راپنهان می سازد : واگذاری ثروت ملی ونزوئلا به انحصارهای امپریالیستی ، تعمیق نابرابری واستثماربیشترطبقۀ کارگر!
ازاوائل قرن بیستم ، شرکتهای آمریکائی وقدرتهای غربی ، ثروت نفتی ونزوئلا را دارائی خود تلقّی می کرده اند. آنها ازدولتهای مطیع حمایت کرده ودولتهای مردمی رابی ثبات می سازند. هرطرحی که دراین سالها برای استفاده ازدرآمدهای نفتی به نفع مردم تنظیم شد ، باکارشکنی قدرتهای خارجی روبرو گردید. انقلاب بولیواری تحت رهبری " هوگوچاوز " ، تلاشی تاریخی رابرای بازپس گیری حاکمیت ملی وهدایت ثروت نفتی بسوی تحول اجتماعی آغاز کرد. ملی سازی صنایع کلیدی ، وایجاد برنامه های اجتماعی گسترده ، هژمونی امپریالیسم وبورژوازی محلی وابسته به آنرا ، به چالش کشید. آنها دست به جنگ اقتصادی زدند وبااعمال تحریم وایجاد بی ثباتی سیاسی ، طرحهای مردمی رژیم جدید رابه چالش کشیدند. بنابراین مبارزه برسرنفت ونزوئلا ، صرفاً اقتصادی نیست بلکه مبارزۀ طبقاتی میان کسانی است که به دنبال بهره برداری ازمنابع ملی برای خیرجمعی هستند وکسانی که می خواهند ازاین منابع ، برای پروارسازی بخش خصوصی واستثمار استفاده نمایند.
اکنون ونزوئلا باموج جدیدی ازفشارهای امپریالیستی روبروست که توسط آمریکا رهبری می شود. دونالد ترامپ ، دو باند تبهکار مواد مخدر ونزوئلائی به نامهای " ترن د آرگوا " و " دلوس سولس " رابه عنوان سازمانهای تروریستی معرفی کرده ومدعی شده که دومی تحت رهبری شخص مادرو قراردارد درحالیکه بخش کوچکی از کوکائین آمریکای لاتین ، ونزوئلائی است وفنتانیل موجود دراین منطقه ، اصولاً منشاء ونزوئلائی ندارد. یک نظرسنجی انجام شده نشان می دهد که 70 درصد آمریکائیها مخالف اقدام نظامی درونزوئلا هستند اما دونالد ترامپ می خواهد بااتکاء به حمایت کمتراز 30 درصد افکارعمومی امریکا وبااستفاده ازهمان ابزارهائی که نئوکانها وجورج دبلیوبوش برای سرنگونی صدام حسین استفاده کردند، نیکلاس مادرو رانیزحذف نمایند. درطول تاریخ آمریکا ، قوۀ مجریه همیشه توانسته است بااتکاء به کلمۀ جادوئی " تروریسم " ، همۀ موانع قانونی ، اخلاقی وقانون اساسی راازسرراه هرکاری که می خواهند انجام دهد ، بردارد. دونالد ترامپ وماریاکورینا ماچادو ، آشکارا ازخصوصی سازی صنایع ملی وتابعیت نفت ونزوئلا به وال استریت وشرکتهای چند ملیتی حمایت می کنند. برنامۀ ماچادو ، بازگشت به نظم نئولیبرالی است که مسبب اصلی فقروگرسنگی کنونی دراین کشوراست.
دولت بولیواری ونزوئلا درعین حال ، ارتناقضات درونی رنج می برد. دولت مادرو ، تحت عنوان واقع گرائی وبهبود ملی ، اجازۀ معامله باشرکتهای امپریالیستی مانند " شورون " راصادرکرده است. این ترتیبات ، اگرچه به عنوان پاسخهای عمل گرایانه به تحریمها معرفی می شوند اما دروافع ، امتیازی خطرناک به نیروهای سرمایه داری وگامی درجهت دورشدن ازاصول انقلاب می باشند. این گرایشها نشانگرتمایلات سوسیال دموکراتیک وفرصت طلبانۀ درون دستگاه حاکمۀ ونزوئلا می باشند که ضمن اینکه مرزهای مبارزۀ طبقاتی رامخدوش می کنند ،فرآیند بولیواری بسوی سوسیالیسم رانیزبه بیراهه می برند وبه فراموشی می سپارند.این رویکرد مادرو ، بیشترین فشاررابرزحمتکشان وارد می کند وبه فرسایش حقوق کارگری ، تورم ، وکوچک شدن برنامه های اجتماعی می انجامد وزندگی میلیونها نفر ازطبقۀ کارگر رادروضعیتی ناپایدارقرارمی دهد. دردنیای امروز ، مبارزه باامپریالیسم ، بدون مبارزه با امتیازات طبقاتی و فساد ونیزتلاش برای استقرار دموکراسی ، راه به جائی نمی برد. دولت بولیواری مادرو ، بامصالحۀ فرصت طلبانه وسرکوب نیروهای انقلابی وپیشرو ، میراث انقلاب ونزوئلا رادرخطرقرارداده است. بدین ترتیب نفت ونزوئلا ، همچنان جبهه ای تعیین کننده درمناقشۀ کاروسرمایه درداخل ونزوئلا ومنطقه ، باقی مانده است.
اما نگرانی آمریکا درجای دیگری است. دولت ترامپ اگرازمواد مخدر نگران بود ، رئیس جمهورسابق هندوراس رابه اتهام کمک به قاچاق 400 تن کوکائین به آمریکا ، درزندان به سرمی برد ، آزاد نمی کرد. عفو جنجالی " خوان اورلاندو هرناندز " درحالی صورت گرفت که ترامپ همزمان دستور بمباران قایقهائی رادرکارائیب صادرکرد که ادعا می شود مواد مخدر حمل می کنند.بنابراین ترامپ ازمواد مخدرنگران نیست بلکه نگرانی او ازاستحکامات روسیه ، اهرمهای مالی وزیرساختی چین ، وهمکاری اطلاعاتی وپهبادی ونزوئلا باایران است که این کشوررابه زعم ترامپ ، به پایگاهی عملیاتی برای قدرتهای خارجی درحیات خلوت آمریکا تبدیل کرده است. در27 اکتبر 2025 ، ونزوئلا وروسیه پیمان مشارکت راهبردی امضاء کردند. به موجب این پیمان ، ونزوئلا موشک "اونیکس" بابرد 3400 مایل ازروسیه دریافت می کند. این موشک می تواند بخش عمدۀ خاک آمریکا راهدف قراردهد. ازسوی دیگر ، دولت ونزوئلا که خود رادرمعرض مواجهۀ قریب الوقوع باامپریالیسم آمریکا می بیند ، بسیج عمومی اعلام کرده وازمردم این کشور خواسته است تا فوراً به شبه نظامیان بسیج عمومی بپیوندند.