هزینۀ واقعی جنگ علیه ایران
هزینۀ واقعی جنگ علیه ایران
جنگ آمریکاواسرائیل علیه ایران ، درحال تبدیل شدن به باتلاقی هولناک است وبه نظرنمی رسد دونالد ترامپ واسرائیل ، به تغییرسریع لژیم ایران که انتظارآنراداشتند ، دست پیداکنند. باامضای تفاهم نامه میان ایران وآمریکا ، جنگ فعلاً متوقف شده اما پیامدهای آن هنوزروشن نیست. اما یک چیزرابااطمینان می توان گفت وآن اینکه جنگ ، ارزش بهای سنگینی راکه طرفین پرداختند ، نداشت.
درزمینۀ انسانی ، آمریکا 13 سرباز ، ایران بیش از3375 نظامی وغیرنظامی، واسرائیل 26 نفرراازدست دادند ودهها نفردیگردرکشورهای حاشیۀ خلیج فارس وحداقل دوهزارنفردرلبنان کشته شدند. ازنظراقتصادی نیز ، طبق برآورد " گوگل آنالیتیکس " (google Analytics) ، این جنگ تاکنون 132 میلیارددلار برای آمریکاخرج برداشته که باید افزایش قیمت بنزین به 56/4 دلاربه ازای هرگالن وافزایش 47 درصدی بهای کودشیمیائی رانیزبه آن افزود که بطورغیرمستقیم موجب افزایش قیمت مواد غذائی گردید.
جنگها همیشه بیش ازحدّ انتظار هزینه برمی دارند واندازه گیری این هزینه نیز بسیاردشواراست. براساس آنچه می دانیم جنگ ایران ، روزانه دومیلیارددلار هزینه روی دست آمریکاگذاشت. علاوه براین ، هزینه های بلند مدت شامل مراقبت ازکهنه سربازان وتامین مجدد موجودی سلاحها رانیزباید به این رقم افزود. برآوردها نشان می دهند که جنگ ایران تاکنون 5 هزاردلارهزینه برهرخانوارآمریکائی تحمیل کرده است. گزارش نیویورک تایمز نشان می دهد که تنها بازسازی وتعمیر مقرّ ناوگان پنجم نیروی دریائی آمریکا دربحرین ، 200 میلیون دلار هزینه برمی دارد. بانک جهانی نرخ رشد اقتصادی منطقه رابرای سال جاری ، ازحدود 4 درصد پیش بینی شده ، به 5/2 درصد کاهش داده که پائین ترین نرخ از زمان همه گیری کوید می باشد. وزارت دفاع آمریکا 80 میلیارد دلاربودجۀ تکمیلی برای پوشش هزینۀ جنگ درخواست کرده است که البته هزینۀ بازسازی 20 پایگاه آسیب دیدۀ آمریکا درمنطقه را شامل نمی شود. به این هزینه ها باید بودجۀ لازم برای جایگزینی 42 فروند پرندۀ آمریکائی رانیزافزود که دراین جنگ آسیب دیده یاازبین رفتند. آمریکا دراین جنگ 24 فروند هواپیمای بدون سرنشین MQ- 9 Reaper راازدست داد که هرکدام 30 میلیون دلار ارزش دارد. جایگزینی موشکهای پیشرفتۀ آمریکائی نیز که دراین جنگ استفاده شده اند ، سخت تروپرهزینه ترخواهد بود. آمریکا بیش از هزار موشک کروز " تام هاوک " وبیش از 1500 موشک دفاع هوائی شلیک کرد که بیش ازنیمی از موجودی موشکهای " پاتریوت " راشامل می گردد. به گزارش وال استریت ژورنال ، جایگزینی این ذخائر، ممکن است 6 سال طول بکشد.
سایرکشورها نیزکم وبیش آسیب جدّی دیده اند. براساس یک برآورد اولیّه، کشورهای خلیج فارس حدود 58 میلیارددلار خسارت متحمل شده اند. آسیب به ایران ازهمه بیشتراست وبه 300 میلیارددلاربالغ می گردد. برای ایران که بیش ازدرگیری نیز تحت فشارهای اقتصادی بود، بازسازی چالشی عظیم به شمارمی رود. سالها تحریم ، بی ثباتی ، سوء مدیریت ، بی ثباتی ارزی ، فشارهای تورمی وچالشهای سرمایه گذاری ، رشد اقتصادی را تضعیف کرده بود وجنگ این مشکلات راتشدید کرد. تورم سریع قیمت مواد غذائی وداروئی ، آسیب به زیرساختهای صنعتی وانرژی ، کاهش اعتماد سرمایه گذاران ، کسری مالی دولت وبی ثباتی ارزی ، چالشهای کلیدی رویاروی ایران دردوران پس ازجنگ می باشند. بااینحال ، بیشترموشکها وپهبادهای ایران ، دست نخورده باقی ماندند وفقط برنامۀ هسته ای این کشور دراثرحملات هوائی آمریکا واسرائیل آسیب دید وعقب افتاد.گمان نمی رود ایران از آن زمان تاکنون غنی سازی انجام داده باشد اما هنوز 11 تن اورانیوم غنی شده رابه همراه دانش وظرفیت ساخت بمب اتمی ، حفظ کرده است. امااین جنگ ، سلاح جدیدی نیزدراختیارایران قرارداد : تنگۀ هرمز ! ازآنجائیکه 20 درصد ازنفت مصرفی جهان ازاین آبراه عبورمی کند ، مسدود شدن آن می تواند جهان رابه بحران انرژی بکشاند. اهمیت این سلاح به حدّی است که ترامپ رامجبورکرد بدون تحقق اهدافش یعنی تغییررژیم ، نابودی برنامۀ هسته ای وموشکی ایران وپایان دادن به نقش حمایتی این کشوراز نیابتی هایش درمنطقه ، جنگ راپایان دهد.