ف.م.هاشمی

راسپوتین جدید روس
(الکساندردوگین کیست ؟ )

پس ازفروپاشی شوروی،روسهابدنبال یک استراتژی کلان جدید بودند تابه آنها بگوید کیستند وبه کجا می خواهند بروند. یلتسین، گروهی ازاندیشمندان رامامورتدوین این استراتژی کرداما آنهاپس ازمدتی، دست خالی بازگشتند. درهمین زمان،گروههای مختلفی از محافظه کاران ورادیکالها نیزبدنبال چنین هدفی بودند.ناسیونالیستهای افراطی نیز آزادانه نظرات خودراتبلیغ وترویج می کردند . "الکساندردوگین" (Alexandr Dugin ) یکی ازآنها بود.اورابطه ای نزدیک باارتش وسرویسهای اطلاعاتی روسیه دارد، مدتها مشاوررئیس پارمان روسیه(دوما) بود واکنون ازاوبه عنوان "راسپوتین پوتین" و " مغزپوتین" نام برده می شود."الکساندردوگین"، فیلسوف واندیشمند سیاسی روس، استاد جامعه شناسی دانشگاه دولتی مسکو ومسلط به ده زبان زنده ی دنیاست.او که نظریاتی به غایت علم ستیزانه دارد وبااینترنت نیزمخالف است،حزب ملی بلشویک، جبهه ی ملی بلشویک، وحزب اوراسیا را پایه گذاری کرده است. دوگین ، نویسنده ی بیش از سی کتاب است که مهمترین آنها "مبانی ژئوپولتیک" (foundations of Geopolitics) و "تئوری سیاسی چهارم" (the fourth political theory) می باشد.اودرمسکو ودریک خانواده ی نظامی متولد شد.مادرش پزشک بود.درسال 1979 ، دوگین وارد انستیتوی هوانوردی مسکو شداماآنرارهاکردو درکالجی دیگربه تحصیل ادامه داد.برای کسانی که سیاست خارجی روسیه رادرسالیان اخیر دنبال می کنند، الکساندردوگین، نامی آشناست.دوگین رهبری جریان روشنفکری "نئواوراسیانیسم"رابرعهده دارد که ضدیت باجهانی شدن،غرب ستیزی، وضدیت بالیبرالیسم رادرروسیه دنبال می کند.
دوگین دردهه ی 1980، درزمره ی ناراضیان شوروی قرارداشت وبه شدت ضد کمونیست بود.معهذا، اوقبل ازآنکه وارددنیای سیاست شود،روزنامه نگاربود ودرچندین نشریه ی شوروی قلم می زد.دوگین دربازنویسی برنامه ی حزب کمونیست روسیه، با " گنادی زیوگانف"(G.Zyuganov) همکاری کرد.دوگین درسال 1979 ، کتاب " مبانی ژئوپولتیک" رامنتشرکرد که سالهادردانشکده ی افسری روسیه تدریس می شد وآمریکائیها آنرا"سرنوشت محتوم روسیه" نامیده اند.درسال 1997 نیز مقاله ای بنام "فاشیسم بدون مرز و سرخ"ازدوگین منتشرشد که درآن نسبت به ظهورفاشیسم درروسیه هشدارمی داد:"جنبه های نژادپرستانه و شووینیستی ناسیونال سوسیالیسم،مشخصه ی اصلی این ایدئولوژی نبود،بلکه این ایدئولوژی فقط برای آلمانیها ساخته وپرداخته شده بود.اما فاشیسم روس،تلفیقی از محافظه کاری ملی وتمایل به تغییرات واقعی است." دوگین، بزودی نشریه ی خودرابنام Elementy منتشرکرد ودرآن تز "امپراتوری اروپا-روسیه" راکه ازدوبلین تا ولادی وستک امتداد می یافت، مطرح کرد.این امپراتوری باید به جنوب نیزگسترش می یافت وبه بندری دراقیانوس هند می رسید. دوگین دراین نشریه، ضمن ستایش ازمیراث روسیه ی تزاری و شوروی،تمایل خودرا به "جولیوس اوولا"(Julius Evola) فیلسوف،شاعر ونقاش یهود ستیزایتالیا، نمایان ساخت. دوگین به شدت بالیبرالیسم و غرب، بویژه باهژمونی آمریکابرجهان مخالف است. به نظراو،جامعه ی بشری سه تئوری بزرگ رادردوران متاخرحیات خویش تجربه کرده است :لیبرالیسم،فاشیسم وکمونیسم.اگرچه به نظرمی رسد لیبرالیسم باغلبه برفاشیسم وکمونیسم، همچنان قدرتمندترازهمیشه به راه خود ادامه می دهد اما،درواقع چنین نیست ولیبرالیسم دریک بحران مرگبار دست وپامی زند : خردگریزی . اینک لیبرالیسم، درمرحله ی "پوچ گرائی پست مدنیستی" به سرمی برد وتلاش می کند گریبان خودراازتفکرعقلائی واندیشه ورزی رهاسازد.دوگین خورا محافظه کارمی داند ومی نویسد: " مامحافظه کاران، خواستاریک دولت قوی ومستحکم هستیم وازسلامت خانواده ونظم اجتماعی حمایت می کنیم و حفظ ارزشهای مثبت وتقویت جایگاه مذهب وکلیسا درجامعه، ازدیگرباورهای ماست" . او درجای دیگر می گوید : " مارادیو تلویزیون میهنی می خواهیم.کارشناسان وکلوپهای ماباید میهن پرست باشند.رسانه ها نیزباید منافع ملی رامنعکس نمایند".
دوگین پیرو نظریات"مارتین هایدگر"است. به نظراونیروهای لیبرال وتمدن کاپیتالیستی غرب، به غروروتکبّر یونان باستان دچارشده اند که موجب سقوط آن گردید.ارزشهائی چون دموکراسی، حقوق بشر، فردگرائی وغیره ارزشهای جهانشمول نیستند، بلکه منحصراًارزشهای غربی هستند.دوگین تلویحاً ازفاشیسم هواداری می کند وتئوری ایجاد امپراتوری اروپا- آسیائی رامطرح می نماید که قادراست باجهان تحت رهبری آمریکا مقابله نماید.به همین دلیل دوگین ازسال 1993 تا1998 رهبری حزب ناسیونال بلشویک روسیه رابرعهده داشت وپس ازآن نیزجبهه ی ملی بلشویک وسپس حزب اوراسیا راتاسیس نمود.ایدئولوژی نئواوراسیائی دوگین، اتحاد همه ی مردم روس زبان رادریک کشورواحد توصیه می کند. به نظراو،روسیه بایددرصورت لزوم، اززوربرای اتحاد جمهوریهای شوروی سابق استفاده کند.حزب اوراسیا که بانظریات نئوفاشیستی درسال2001 تاسیس شد،دوگین را برهبری خود برگزید. این حزب، مخالف جهانی شدن به شیوه ی آمریکائی ودرعین حال مخالف بازگشت به کمونیسم است.این حزب که ازحمایت محافل نظامی وکلیسای ارتدوکس برخورداراست امیدواراست ازطریق برقراری اتحاد استراتژیک روسیه بادولتهای اروپای شرقی وخاورمیانه، بویژه ایران، راه رابرای حل مسائل امروزروسیه، ازجمله چچن هموارسازد.نظردوگین درباره ی اتحاد ترک – اسلاو نیزتوجه ناسیونالیستهای ترک راجلب کرده است: " اوراسیا وقلب آن روسیه،عرصه ی یک انقلاب جدید ضد بورژوازی وضد آمریکائی است."امپراتوری جدید اوراسیا، حول اصل دشمن مشترک بنامی شود: نفی آتلانتیک گرائی، نفی رهبری استراتژیک آمریکا، ونفی تسلط ارزشهای لیبرال. دوگین درسال2005 ، اتحادیه ی جوانان اوراسیا رابه عنوان بازوی جنبش بین المللی اوراسیا،تاسیس نمود. اوکراین به مدت پنج سال دوگین راازورود به خاک این کشورمنع کرد واورا" عنصرنامطلوب" نامید.قبل ازجنگ روسیه وگرجستان درسال2008 ، دوگین ازاوستیای جنوبی دیدارکرد ودرآنجا پیش بینی نمود که ارتش روسیه بزودی کل گرجستان رابه اشغال خوددرمی آورد. درهمان زمان، دوگین الحاق کریمه به خاک روسیه را نیزپیش بینی کرده بود.
دوگین درشش سالگی درکلیسای ارتدوکس روسیه غسل تعمید داده شد وازسال 1999 به بعد، به"جنبش مومنان راستین" پیوست که اصلاحات1666-1652 درکلیسای ارتدوکس رارد می کند. شخص دوگین، به الهیات وعرفان شرق علاقه مند است واین علاقه رادر"تئوری سیاسی چهارم" بوضوح نشان داده است.الکساندر دوگین، ازپوتین وسیاست خارجی او دفاع می کند اماباسیاستهای اقتصادی دولت روسیه موافق نیست.ولایمیرپوتین پس ازرسیدن به قدرت درسال1999 ، توانست بااتکاء به افزایش ناگهانی بهای نفت،به اقتصاددرحال فروپاشی روسیه سروسامان دهد وسیستم سیاسی این کشورراتثبیت نماید.درفضای تنفسی که بوجودآمد،دوباره مسئله ی استراتژی کلان کشورمطرح شد.دراین زمان، پوتین به کمک کلیسای ارتدوکس، به ارزشها واخلاقیات لیبرالی اعلام جنگ داد وبه مبانی اوراسیانیسم که ریشه درانقلاب بلشویکی داشت، بازگشته بود.معهذا دوگین دردفاع از پوتین می نویسد : "اکنون مخالفان پوتین انگشت شمارند وکسانی که بااو مخالفت می کنند بیمارند وباید به تیمارستان فرستاده شوند. پوتین همه چیزاست وهمه جاحضوردارد.پوتین مطلق است ودست نایافتنی!"
درکرملین، دوگین به جناح جنگ طلب وابسته است وگفته می شود او طراح سناریوی الحاق کریمه به روسیه بوده است. دوگین دائماً باجدائی طلبان اوکراین درتماس استواوهمچنین باراستگرایان وچپگرایان افراطی اروپا تماس دارد.سریزا دریونان،اتک دربلغارستان، حزب آزادی اطریش، وجبهه ی ملی فرانسه ازمعروفترین این گروهها می باشند.پس ازالحاق کریمه به روسیه،دوگین گفت که ازپوتین ناامید شده زیرااوتوصیه اش رادرموردقتل عام اوکراینی ها نادیده گرفته است.معهذا، ایدئولوژی افراطی دوگین،امروزه مبنای سیاست داخلی وخارجی روسیه قرارگرفته است.اگربخواهیم بدانیم برنامه ی روسیه برای آینده ی اروپا وجهان چیست، باید بدقت آثاردوگین را مطالعه کنیم.اواعلام کرده که" تنها بعدازاحیای روسیه ی کبیر یاهمان اتحادیه ی اوراسیا،روسیه به یک قدرت قابل اعتناء درجهان تبدیل خواهد شد."
دوگین ازاصطلاح" ستون پنجم" برای تشریح مخالفان خود، دربسیاری ازنوشته هایش سود می برد.اودرمصاحبه ای با پراودا گفت: " مبارزه ی عظیمی درجریان است واروپانیز، ستون پنجم خودرادراین مبارزه دارد.همانطورکه اروپاخود توسط ستون پنجم آمریکااداره می شود.ستون پنجم غرب درروسیه، توسط این بزرگترین پدرخوانده ی دنیای مدرن هدایت می گردد."دوگین، سفارت آمریکادرمسکورا مرکزهدایت وتامین مالی این ستون پنجم معرفی می کند ومی گوید: " مامی دانیم که آنها پول ودستور ازسفارت آمریکا می گیرند!". به نظر دوگین،فروپاشی شوروی، توسط همین ستون پنجم عملی شد که دردوران یلتسین، قدرت رابطورکامل قبضه کرده بود.دوگین دریکی ازنوشته های خود نیزازاصطلاح " ستون ششم" استفاده کرد که ستون پنجم طرازنوین می باشد.آنهابرخلاف ستون پنجم لیبرال که مخالف پوتین هستند، درلباس حمایت ازاو، به روسیه خنجرمی زنند.به نظردوگین، اینترنت باید کاملاً ممنوع اعلام شود: "به نظرمن، اینترنت باید کاملاًممنوع شود زیرا بدآموزی دارد" . اودرجریان یک سخنرانی، علم فیزیک وشیمی را" علوم شیطانی" نامید وازهمه ی مردم روسیه خواست تابرای نبردآخرین میان خیر و شر، به دوررئیس جمهورخود حلقه بزنند: " اگرمامی خواهیم خودراازقید غرب رهاکنیم، باید نخست خودراازشرّ کتابهای درسی فیزیک وشیمی خلاص کنیم." از11 مارس 2015، وزارت خزانه داری آمریکا، نام دوگین رابخاطرنقشی که دربحران اوکراین داشت،درلیست تحریم خود قرارداد.اتحادیه ی جوانان اوراسیا نیزتحریم شد.کاناداهم به تبعیت ازآمریکا، دوگین راتحریم کرد.کلام آخراینکه، دوگین مدعی است که تاریخ بشر، تاریخ مبارزه میان تمدنهای دریائی وزمینی بوده است.اکنون نیزبه زعم او، مبارزه میان تمدن آتلانتیکی وتمدن اوراسیائی، تاریخ ساز گردیده است.

منابع ومآخذ
1)alexander dugin , www.wikipedia.com
2) the most dangerous philosopher in the world , www.bigthink.com
3) putins brain , www.foreign affairs.com
4) G.Barros , the west overstimates A.Dugins influence in Russi