سقوط آزاد اقتصاد درایران
سقوط آزاد اقتصاد درایران
اقتصادایران برای سومین سال متوالی، رشدمنفی راتجربه کرد.شدت گرفتن تحریمهای آمریکا، سقوط بهای نفت، وبحران کرونا، به رشد تصاعدی نرخ تورم وبیکاری درکشو منجرگردیده است.نرخ تورم وبیکاری درایران، اکنون بسیاربالاترازمتوسط منطقه است.شیوع کوید-19 درابعاد گسترده، که باتعطیلی کسب وکارهمراه می باشد، ضربه ای مرگبار برپیکرناتوان اقتصادایران واردمی آورد.ایران اکنون بالاترین نرخ شیوع کرونا رادرخاورمیانه داراست وناتوانی سیستم بهداشتی این کشور نیزچشم انداز روشنی رابرای پایان بحران ارائه نمی دهد.باشدت گرفتن تحریمها در9 ماه گذشته، تولید ناخالص داخلی ایران 6/7 درصد کاهش یافت که بخش اعظم آن مربوط به صادرات نفت می باشد. صدورنفت ایران ازروزانه 5/2 میلیون بشکه به کمترازپانصد هزاربشکه رسیده است.تمامی اجزای تولید ناخالص داخلی ایران، روند نزولی به خود گرفته اند که نشانگر رکودی فراگیروعمیق می باشد.در9 ماهه ی اخیر،ازمیزان هزینه های مصرفی بخش خصوصی ودولتی، بیش از10 درصد کاسته شده است.ازمیزان صادرات غیرنفتی ایران نیز طی این مدت،6/32 درصد وواردات1/27 درصد کاسته شده است.نرخ تورم که درسال مالی قبل به 25 درصد کاهش پیداکرده بود، اکنون ازمرز 40 درصد گذشته است. وضع زندگی طبقه ی متوسط که بامعیارسازمان ملل متحد مبنی بردرآمد 5/5 دلاردرروزاندازه گیری می شود، به وخامت گرائیده وحتی اقشاربالائی این طبقه، ازهستی ساقط شده وبه رده های پائین تراجتماع سقوط کرده اند.
ترازحسابجاری ایران، علیرغم کاهش قابل ملاحظه ی واردات،برای دومین سال متوالی همچنان منفی است.تحولات دیگرمانند قرارگرفتن نام ایران درلیست سیاه " گروه اقدام مالی"، حتی برتجارت باهمسایگان نیزتاثیرمی گذارد.انتظارمیرود درپایان سال مالی جاری،ازرشد تولید ناخالص داخلی ایران 7/3 ،مصرف دولت ½ ، نرخ ناخالص سرمایه گذاری ثابت 2 ، صادرات کالا وخدمات 4/30 وواردات کالا وخدمات26 درصددیگر کاسته شود.بدین ترتیب، انتظارمی رود ترازمالی کشوردرسال مالی جاری، بارشد منفی 5/6 درصدی روبروشود ورشد ناخالص دیون عمومی ازپنجاه درصد تولید ناخالص داخلی فراتررود.
*آماروارقام بکاررفته دراین نوشتار، ازمنابع بانک جهانی، صندوق بین المللی پول وبانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران استخراج شده است.
fmohammadhashemi@yahoo.com
FMOHAMMADHASEMI.BLOGFA.COM