چین و گفتمان رهبری جهان

( جنگ روایت ها ادامه دارد )

باشیوع همه گیری کرونا ، رهبری حزب کمونیست چین برای مقابله باآن آماده بود.درقریب یکسالی که ازشیوع این بیماری می گذرد،چین توانسته است زیرشعار"جامعه ی باآینده ی مشترک"، چهره ای مثبت ، مسئولیت پذیر وسخاوتمند ازخود به جهانیان ارائه دهد.دوسال قبل ازشیوع کرونا، "شی جین پینگ" درکنگره ی نوزدهم حزب کمونیست چین گفته بود که چین وارد عصری جدید می شود که مضمون آن را نزدیکترشدن به رهبری جهان ومساعدت به بشریت تشکیل می دهد.

این روزها،ابرازوجود واعتماد به نفسی که برمواضع چین حکمفرماست، ازموفقیتهای اقتصادی، نظامی وفنّی این کشور نشئات می گیرد.این موفقیتها، انکارناپذیرند.سال قبل، شی جین پینگ به مقامات ارشد چین هشدارداده بود که مراقب "قوهای سیاه" (black swans) و "کرگدن های خاکستری" (grey rhinos) باشند. کوید-19 ، قوی سیاهی بود که ناگهان ظاهرشد وجهان راشگفت زده کرد.کرونا، درعین حال، کرگدنی خاکستری بود که درابتدای امر،دست کم گرفته شد اما بزودی به چالشی بزرگ مبدل گردید که شی جین پینگ آن را "بزرگترین معضل بهداشتی چین تاکنون وآزمونی بزرگ برای کشورودولت چین" نامید.

بحران کرونا، برنفوذ گفتمان جهانی چین افزود. دنیا باقدرتی سخاوتمند وایثارگر روبرو شد که هرروزبرنفوذ واعتبارخویش می افزود ونهادهای چند جانبه ی بین المللی رانیزباخود همراه می ساخت.از 15 سال پیش، حزب کمونیست چین مطالعه ای عمیق رادومورد علل ظهوروسقوط قدرتهای جهانی، اتحاد جماهیر شوروی، آغازکرد.دراینجا بود که حزب به " قدرت گفتمان جهانی" به مثابه ی یکی ازعوامل موثر درظهورقدرت ها ، پی برد.ازآن پس،اندیشه ها، باورها، فرضیه ها وادعاهای حزب،باصدائی رساتردرپهنه ی جهان طنین افکند بدون آنکه از زور،تهدید، خشونت وسرکوب، دراین گفتمان اثری باشد.حزب همچنان به این مشی ادامه می دهد وباعملکرد وقدرت کلام خویش،مفاهیم،رفتارها، فرضیه ها وگفتمان قدرتهای غالب جهانی رابه چالش می کشد.صلح طلبی، خیرخواهی، هماهنگی، همکاری و مودّت، اساس گفتمان امروزچین می باشد.شی جین پینگ، درسخنرانی سه سال قبل خوددراجلاس "داووس"، چین رارهبر تلاش جهانی برای کاستن ازشکاف ثروت وحفاظت ازمحیط زیست معرفی کرد.به نظرچین، روشهای قبلی برای حل معضلات جهانی، به بن بست رسیده وچین روشهای جدیدی رامطرح می کند.به گفته ی شی جین پینگ، " چین ازرویکرد چینی برای حل معضلات رویاروی بشریت استفاده می کند.کشوهائی که می خواهند بسرعت به توسعه نائل شوند، ودرعین حال، استقلال خودرانیزحفظ کنند،می توانند به این رویکردبپیوندند." حزب کمونیست چین،اکنون بازیگری مسئولیت پذیر درعرصه ی جهانی است که برقلّه ی اخلاقیات بشری نشسته است وبه همین دلیل، ازهرسو مورد هجمه قرارمی گیرد.البته این کشور اشتباهاتی نیزداشته ودارد. اما مهم این است که به محض اطلاع ازاین اشتباهات، به سرعت درصدد رفع آنهابرمی آید.مثلاً دفترامنیت عمومی چین، درابتدای شیوع کرونا در ووهان، دکتر"لی ون لیانگ" رابه اتهام "شایعه پراکنی" و "برهم زدن نظم عمومی" درجریان هشدارهای اولیه ی اودرباره ی کروناویروس، مورد تعقیب قرارداد اما بعداً اورابه عنوان یکی از14 شهید خط مقدم مبارزه باکرونا در ووهان، معرفی کرد.

اگرچه بحران کرونا درحال حاضر درچین فروکش کرده اما،کارگران چینی هنوز شب وروز برای تامین نیازهای ضروری دنیا، بویژه درعرصه ی اقلام بهداشتی، تلاش می کنند. این تلاش، قابل احترام وتقدیراست.امروزه، سازمان بهداشت جهانی و80 کشوردنیا، ازاین کمکهای چین بهره مند می گردند واتحادیه ی آفریقا ازتجربیات چین درزمینه ی مبارزه باکرونا استفاده می کند.چین درجریان بحران کرونا، فداکاریهای بزرگی کرد، تجربیات ارزشمندی اندوخت ومدلی متعالی ازخود به جهانیان ارائه داد. چندی پیش، "رابرت لارنس کوهن"(R.L.Kuhn) دانشمند معروف آمریکائی، درمصاحبه ای اعلام کرد" سیستم چین که تحت رهبری حزب ودولتی قدرتمند قراردارد،بهترین کارنامه رادرمبارزه باکرونا ازخودنشان داده است".استاد دانشگاه هاروارد "جوزف نای" (J.Nye) نیزدرمصاحبه ای اعلام کرد، " چین عملکرد بهتری ازآمریکا، درزمینه ی بحران کروناداشته است". نماینده ی سازمان بهداشت جهانی درچین نیز،باقدردانی ازعملکرد چین درجریان بحران کرونا، از"فداکاری" این کشور درکمک به بقیه ی جهان برای مقابله بابحران، سخن گفت.

"جاده ی ابریشم بهداشت" پیشنهاد چین برای اداره ی سیستم بهداشتی جهان درآینده می باشد که هنوز درحال تدوین می باشد واگرکامل شود،می تواند جایگزین نهادهای فعلی بهداشتی دردنیاگردد."جامعه ی مبتنی برآینده ی مشترک" که درقانون اساسی جدید چین نیزازآن یاد می شود،نوید بخش هماهنگی وانسجام درمقیاس جهانی است وچین رادرمرکز جامعه ی جهانی قرارمی دهد.چین علاوه براینکه تاکنون ماسک، کیت تشخیص، لباس محافظ وتیم پزشکی به 80 کشورجهان ارسال کرده، یک مرکزآن لاین نیزبرای پاسخگوئی به سئوالات تخصصی درباره ی کوید-19 دائرکرده و متخصصین این کشورنیزدائماً ازطریق ویدئوکنفرانس باهمکاران خویش درسراسرجهان به تبادل نظر واطلاعات می پردازند.کشورهای برمه،کامبوج، ایران، عراق،ایتالیا،قزاقستان،لائوس، پاکستان،فیلیپین،روسیه، صربستان،وونزوئلا،که همگی ازدوستان ومتحدین چین می باشند،درصف مقدم کمکهای چین قراردارند. شی جین پینگ گفته است: "اپیدمی گذراست، اما همکاری می ماند."

دکترین" جامعه ی باآینده ی مشترک"، باابتکار"یک کمربند،یک راه" ارتباط تنگاتنگ دارد.چندی پیش، وزیربهداشت جمهوری خلق چین طرح" یک کمربند، یک راه بهداشتی" رامطرح کرد وازآن پس، همکاری بهداشتی چین باکشورهای جهان،افزایشی چشمگیریافت.این همکاری، درعرصه هائی چون امنیت بهداشتی، تحقیقات پزشکی وطب سنتی چین، صورت می گیرد.اکنون نیزهمکاری نزدیکی میان چین وسازمانهای بهداشتی چند جانبه ای چون سازمان بهداشت جهانی، صندوق جهانی،اتحاد جهانی برای واکسن ومصونیت، وUNaidsبرقرارگردیده است.

سال گذشته،Tedrosدیپلمات سابق اتیوپی، برای مدت پنج سال به ریاست سازمان بهداشت جهانی برگزیده شد. جمهوری خلق چین و 55 کشورعضو اتحادیه آفریقا،ازانتخاب اوحمایت کردند. تدروس،که زاده ی اریتره است وقبلاً عضو جبهه ی آزادیبخش خلق تیگره بود که یک جنبش مارکسیستی لنینیستی به شمارمی رفت که برای بدست گرفتن قدرت دراتیوپی مبارزه می کرد.این جبهه، ازحمایت چین برخورداربود.جنگ داخلی درسال1991 به پایان رسید و تدروس ازآن زمان تا سال2012 وزیربهداشت اتیوپی وتاسال2017 وزیرخارجه ی اتیوپی باقی ماند.دولت اتیوپی دراین سالها، روبط نزدیکی باچین برقرارنمود.اکنون که تدروس به ریاست سازمان بهداشت جهانی رسیده،همین مشی رادرآن سازمان دنبال می کند.رابطه ی سازمان بهداشت جهانی باچین، دزسالهای ریاست تدروس براین سازمان، گسترش چشمگیریافته است.تدروس اخیراً اصلاحات بهداشتی چین راالگوئی برای دیگرکشورهای جهان معرفی کرد وگفت: " همه باید ازچین بیاموزیم!"

آنچه اکنون پیش روی جهانیان جریان دارد، فقط مبارزه باویروس نیست، بلکه تقابل"روایت ها"ست بدون تردید، روایتی غالب خواهد شد که مصالح عامه ی جهان رادرنظربگیرد.تاریخ دراین مورد قضاوت خواهد کرد.

www.fmohammadhashemi.blogfa.com

fmohammadhashemi@yahoo.com