کارنامه ی واکسنهای چینی - 3
کارنامه ی واکسنهای چینی-3
(سینوفارم،سینوواک،کان سینو، آنهوئی ژیفی)
کمترازیکسال پس ازاعلام پاندمی توسط سازمان بهداشت جهانی، 11 واکسن کرونا، مجوز استفاده ی اضطراری ازاین سازمان دریافت کردند. اکنون حدود 251 واکسن درگوشه وکنارجهان، مراحل مختلف ساخت خودراطی می کنند که یکی ازآنها واکسن منحصربفرد " واکسارت"(vaxart) است که بصورت قرص خوراکی می باشد.سهم چین دراین میان، پنج واکسن است که همگی مجوز سازمان بهداشت جهانی رادریافت کرده اند.این واکسنها عبارتنداز:
1) سینوفارم(پکن) :این واکسن، براساس ویروس غیرفعال تهیه شده ومیزان تاثیرگذاری آن 86-79
درصد می باشد.تاکنون بیش ازصد میلیون دوزازاین واکسن به بازارعرضه شده است. کشورهای امارات متحده عربی، پرو ، آرژانتین ، بحرین ، اردن ومصر، ازجمله ی نخستین کشورهای دریافت کننده ی این واکسن بودند.
2) سینوواک : این واکسن نیزباروش ویروس غیرفعال تهیه شده ومیزان تاثیرگذاری آن 84-50درصدبرآورد می شود.تاکنون بیش از 260 میلیون دوز ازاین واکسن به بازارعرضه شده وکشورهای شیلی ، اندونزی ، برزیل ، ترکیه وفیلیپین ، ازجمله ی نخستین دریافت کنندگان این واکسن بودند.
3) سینوفارم ( ووهان) : نیز براساس ویروس غیرفعال تهیه شده ومیزان تاثیرگذاری آن 73 درصد می باشد. تاکنون حدود صد میلیون دوز ازاین واکسن تولید شده وکشورهای امارات متحده عربی، پرو ، بحرین ، اردن ، مصر ومراکش ، درزمره ی اولین دریافت کنندگان آن بودند.
4) کان سینو (con sino) : این واکسن باروش ادنو ویروس ناقل، تولید می شودومیزان تاثیرگذاری آن 69-65 درصد برآورد می گردد. شرکت تولید کننده ی واکسن کان سینو ، قصددارد تاپایان سال2021 ، یکصد میلیون دوز ازآن تولید نماید. هنوزازعوارض احتمالی این واکسن، اطلاعی دردست نیست.
5) آنهوئی ژیفی(Anhui Zhifei) : این واکسن، محصول آکادمی علوم چین است وساختاری مبتنی بر پروتئین دارد(protein – based). اطلاعات چندانی درباره ی این واکسن دردست نیست جزآنکه، واکسن مزبور مرحله ی سوم تست بالینی خودرا درازبکستان می گذراند.
سازمان بهداشت جهانی دریکی ازآخرین بیانیه های خود آورده است :" مااطمینان حاصل کرده ایم که واکسن های سینوواک و سینوفارم ، می توانند مانع ازابتلای افراد 18 تا59 ساله به کوید-19 گردند."
چین قصددارد تاپایان سال 2021 ، بااستفاده ازاین پنج واکسن، جمعیت 4/1 میلیاردنفری خود راواکسینه نماید.امارات متحده عربی نیز قصددارد بزودی واکسن سینوفارم را به کمک چین وتحت نام " حیات وکس"(Hayat – vax) تولید وبه بازارعرضه نماید.اکنون محققان مایلند بدانند که واکسن های چینی چقدربرای افراد مسن، کودکان، زنان باردار وافراد دارای نقص ایمنی، مصونیت ایجاد می کند، این واکسن ها، چگونه سیستم ایمنی بدن رافعال می کنند وبالاخره اینکه، چه عوارضی دارند، چقدردوام می آورند وچقدردربرابرگونه های جدید کوید-19 موثرواقع می شوند.
محققین چینی برای تولید این واکسن ها، نخست سه نوع ویروس کرونارااز مبتلایان بستری شده دربیمارستانهای این کشور، جمع آوری کرده وپس ازانجام بررسی های فراوان، یکی ازاین گونه هارا بدلیل قابلیت تکثیرسریعتردرکلیه ی میمون ، انتخاب کردند وبه تولید انبوه این ویروس درمخازن بیوراکتور، مبادرت ورزیدند.پس ازتولید انبوه ، ویروس رادریک ماده ی شیمیائی بنام " بتا – پروپیولاکتون" غوطه ورمی کنند.این ماده، به ژنهای ویروس می چسبد وآنراغیرفعال می کند. ویروس غیرفعال، دیگرقادربه تکثیرخود نیست.اما پروتئینهای آن، ازجمله پروتئین اسپایک، همچنان فعال باقی می مانند. سپس ویروس غیرفعال، به یک ماده ی کمکی دیگرباپایه ی آلمینیوم آغشته می شود. این ماده، سیستم ایمنی بدن رانسبت به واکسن، حساس تر می سازد.
حدود یک قرن است که ازویروس غیرفعال، برای تولید واکسن استفاده می شود. ازآنجائیکه این ویروسها، زنده نیستند لذا، خاصیت بیماریزائی ندارند. به محض آنکه واکسن وارد بدن شد، مقداری ازویروسهای غیرفعال آن، توسط سلولهای آنتی ژن ساز سیستم ایمنی بدن، بلعیده می شود.سلولهای آنتی ژن ساز،کروناویروس راتکه تکه می کنند وبرخی ازاجزای آنرابرسطح سلول به نمایش می گذارند..سلولهای T که به سلولهای قاتل معروفند، این اجزاء راتشخیص می دهند وبه همراه دیگرسلول های ایمنی، به آنها حمله ور می شوند. یکی دیگرازسلولهای ایمنی بنام سلولB نیزبه مقابله باویروس غیرفعال برمی خیزد.این سلول، پروتئینهای متنوع وپرشماری برغشاء خارجی خوددارد که برخی ازآنها ، قابلیت وابعاد اتصال به کروناویروس دارند. دراینجاست که سلول قاتل T به سراغ ویروس می آید وبه کمک آنتی بادی ها، آنرانابود می کند. به محض اینکه فردی واکسینه می شود،سیستم ایمنی بدن او، باعفونت آشنا می شود وازآن پس، نسبت به آن عکس العمل نشان می دهد.سلولهایB آنتی بادی های لازم راتولید می کنند که به مهاجمین می چسبند ومانع ازورود ویروس به سلولهای سالم می گردند. آنتی بادیهای دیگرنیز، هریک به شکلی، برسرراه ویروس مانع ایجاد می کنند. آزمایشات بالینی برروی واکسن های چینی نشان می دهند که این واکسن ها دربرابر ویروس کرونا، موثرعمل می کنند اما هیچکس نمی داند که این حمایت، چقدردوام می آورد.ممکن است سطح آنتی بادی ها پس ازچند ماه افت کند. اماازآنجائیکه سیستم ایمنی، دارای سلولهای حافظه ی B می باشد، لذامی تواند اطلاعات مربوط به ویروس راسالها وحتی دهه ها محفوظ نگهدارد.
اکنون جهان درآستانه ی یک آزمون بزرگ اخلاقی قراردارد که بخشی ازآن به تولید کنندگان واکسن و دیپلماسی واکسن مربوط می شود."آنتونیو گوترش" دبیرکل سازمان ملل متحد، واکسیناسیون را" بزرگترین آزمون اخلاقی دوران ما" نامیده است.رئیس سازمان بهداشت جهانی نیز نسبت به شکست فاجعه بار اخلاقی جهان هشدارداده وگفته است :" دنیاهزینه ی این شکست راباجان میلیونهانفراز مردم، بویژه فقرا، پرداخت خواهد کرد." کارشناسان هشدارمی دهند که باروند کنونی ، برخی ازکشورهای جهان تاسال2024 نیزقادربه واکسینه کردن مردم خود نخواهند بود. این درحالیست که کشورهای ثروتمند، چند برابر جمعیت خود، واکسن ذخیره کرده اند.مثلاً کانادا، پنج برابر واکسن مورد نیاز برای واکسیناسیون جمعیت خودراذخیره کرده ویاسفارش داده است. دراین شرائط، چین، کوبا وروسیه، الگوی انترناسیونالیسم واکسن رابه جهانیان ارائه داده اند. چین تاکنون به 80 کشوردنیا واکسن رایگان اهداء کرده تااین کشورها بتوانند واکسیناسیون کادردرمان واقشارآسیب پذیرخودراآغازکنند.بعلاوه، چین به بیش از 40 کشورجهان نیز واکسن صادرکرده است. باوجود نیازداخلی چین به واکسن، جهت واکسیناسیون جمعیت بیش ازیک میلیاردی خود،این کشور 48 درصد ازتولید واکسن خودرا دراختیاردیگرکشورهاقرارمی دهد. بعلاوه چین مشغول همکاری با 10 کشوردیگر درزمینه ی تحقیقات، توسعه وتولید واکسن است که یکی ازموفق ترین آنها، همکاری باکوبا می باشد. کشورهای فقیری چون زیمبابوه، جمهوری گینه، وحتی ایران، توانسته اند ازطریق دریافت 200 هزاردوزواکسن چینی وروسی، واکسیناسیون کادردرمان وسالمندان خودراآغازنمایند.چین همچنین کشورهای تحت تحریم آمریکا رانیزباواکسنهای خود تغذیه می کند. فلسطین، ونزوئلا، ایران وکره شمالی،تاکنون صدهاهزاردوزواکسن ازچین دریافت کرده اند. چین باانتشارتوالی ژنوم ویروس کرونا،به محققین وشرکتهای داروسازی جهان امکان داده تا بدون کسب مجوز ازاین کشور، به بازتولید واکسنهای چینی بپردازند.
منابع ومآخذ
1)why chinas vaccine internationalism matters? , www.mronline.org
2)china covid vaccines are going global , www.nature.com
3)how the sinopharm vaccine works , www.nytimes.com
4)Chinese vaccine rolls oit across latin America , www.dialogochino.net
5)interview with chairman of Sinopharm , www.sinopharm.com
6)heres what makes 4 promising covid-19 vaccines unique , www.sciencenews.org
7) coronavirus disease vaccines , www.who.int