قزاقستان دیگرحیات خلوت غرب نیست
قزاقستان دیگرحیات خلوت غرب نیست
اعتراضات قزاقستان که درمخالفت باافزایش بهای سوخت ، ازغرب کشورآغازشد،به سرعت به دیگرمناطق سرایت کرد وشکل اعتراض عمومی به فساد، فقر، نابرابری ومخالفت با " توکایف" رئیس جمهورفعلی و " نورسلطان نظربایف " رئیس جمهورسابق به خود گرفت. معترضین خواستار انجام اصلاحات وبهبود وضع زندگی خود شدند. برخی شورشیان افراطی، به پادگانها ، پاسگاههای پلیس ، ادارات دولتی ، فرودگاه ومراکز حساس کشورحمله کردند وبنای یادبود لنین را در کاراگاندا ، که یکی ازآخرین یادگارهای بازمانده ازدوران شوروی بود، تخریب نمودند. مجسمه ی یادبود لنین، ازگرانیت صورتی وطی 4 سال ساخته شده بود وبعنوان سمبل پیروزی سوسیالیسم ، درکاراگاندا نصب شده بود.
پس ازاعتراضات، نظربایف درانظارعمومی ظاهرنشد وشایعه هائی مبنی برخروج اوازکشور منتشرشد. " کریم ماسیموف " رئیس سابق سرویس اطلاعاتی قزاقستان وازیاران نزدیک نظربایف نیز ، به اتهام خیانت به وطن دستگیرشد. کارشناسان معتقدند، توکایف دست به اقدام جسورانه ای زده وقصددارد گروه بسیارقدرتمند نظربایف وخانواده ی وی را ازصحنه ی سیاسی کشورحذف نماید. درواقع، کمیته ی امنیت ملی دربرخی شهرها، علیرغم دراختیارداشتن نیرو وتجهیزات کافی، ازمقاوت دربرابرشورشیان سرباز زد وباترک مواضع خویش، سلاح واسناد طبقه بندی شده راپشت سرخود برجای گذاشت. به همین دلیل، ماسیموف ، به اتهام دست داشتن دراین توطئه، بازداشت شد.
توکایف ، درنطق خود برابرپارلمان قزاقستان، سه دلیل برای بروزشورش درکشوربرشمرد. اول ، بروزاختلاف میان رئیس جمهورفعلی ورئیس جمهورسابق کشور. گویاطرفداران نظربایف که مواضع بسیارمهمی در دستگاه امنیتی کشورداشتند، تلاش کردند تابادامن زدن به اعتراضات ، آنرابه سوی کودتا علیه دولت قانونی هدایت نمایند. دوم ، وضعیت نامناسب سیاسی واقتصادی کشور که سرکوب سیاسی وفساد شایع، ازویژگیهای آن بود. اجرای اصلاحات اقتصادی نئولیبرال درقالب افزایش بهای گازمایع، جرقه ای بود که به این بشکه ی باروت زده شد. سوم ، گسترش سریع جنبش به سراسرکشور ، به خشونت گرائیدن آن، تصرف فرودگاه، مراکزنظامی ، رادیوتلویزیون وساختمانهای دولتی توسط عناصرمسلح، نشانگرطراحی قبلی این حرکت ورهبری آن توسط یک مرکزواحد بود. هدف این مرکز، سرنگونی سیستم قانونی کشور، نابودی نهادهای دولتی وبدست گرفتن قدرت بود. مهاجمین، اونیفورم ارتش وپلیس به تن داشته وازتجهیزات پیشرفته ی نظامی ومخابراتی برخورداربودند.
اعتراضات قزاقستان ، یکباردیگر توجه جهانیان رابه سرمایه گذاریهای هنگفت غرب درقزاقستان وفعالیت گسترده ی سازمانهای غیردولتی غربگرادراین کشورجلب کرد. یکی ازمهمترین این سازمانها، آزمایشگاه بیولوژی درنزدیکی شهر " آلمااتی" است که درآن، تحقیقلت درباره ی " پاتوژنهای خطرناک" صورت می گیرد. اگرچه وزارت بهداشت قزاقستان باصدوربیانیه ای، گزارشهای منتشره درباره ی تصرف این آزمایشگاه توسط" عناصرناشناس " راتکذیب کرد اما به گزارش خبرگزاری " تاس " ، درگیری برای تصرف این مرکز، موجب نشت پاتوژنهای خطرناک به خارج ازمحیط آزمایشگاه گردیده وپرسنل این مرکز، بالباسهای محافظ برتن، مشغول پاکسازی منطقه می باشند. دربیانیه ی وزارت بهداشت آمده است : " این خبرحقیقت ندارد وآزمایشگاه تحت حفاظت کامل قراردارد."
همکاری آمریکاباقزاقستان وچند جمهوری دیگرشوروی سابق، درزمینه ی تحقیقات بیولوژیک، ازاواخردهه ی 1990 آغازشد. مسکو بارها به این همکاریها اعتراض کرده وآنهاراتهدیدی برای امنیت ملی روسیه برشمرده است. همکاریهای بیولوژیک آمریکا-قزاقستان، بویژه ازسال 2003 به بعد گسترش یافت. قزاقستان ازدیرباز، مرکزداغ بیماریهای عفونی منطقه بوده وبه لحاظ تنوع این بیماریها، همیشه مورد توجه محققان ومراکزتحقیقاتی منطقه وجهان بوده است. به همین دلیل، زیرساخت نظارتی وتحقیقاتی قزاقستان، سابقه ای تاریخی داشته وازدوران تزاری شکل گرفته است. همکاری تحقیقاتی آمریکا-قزاقستان نیزکه ظاهراً درهمین چهارچوب آغازشد، برروی برخی عوامل خاص متمرکزگردید : بیماریهای مشترک انسان ودام (Zoonoses) ، سیاه زخم (Anthrax) ، طاعون (Plague) ، تب خرگوش (Tularemial) ، پاتوژنهای آنفولانزای پرندگان (Avian Influenza) ، تب مالت (Brucelliosis) وغیره . محققین آمریکائی وانگلیسی، فرضیات خود درباره ی این بیماریهارا، درآزمایشگاههای قزاقستان به آزمون می کشند. البه قزاقستان این همکاری رایک معامله ی برد – برد می داند زیراازیکسو، محققین قزاق را به تکنیکها ودانش فنی روز مجهزکرده وازمنابع مالی غرب بهره مند می سازد وازسوی دیگر، دسترسی پنتاگون رابه داده های ارزشمند برای برنامه ریزی سرّی تسلیحات بیولوژیک، وآزمایش آنها برروی گروههای قومی روسیه وچین ، میسّرمی سازد.
آزمیشگاه مرجع مرکزی آلمااتی، درسال 2013 باهزینه ی 102 میلیون دلار، بصورت یک لابراتوار فوق امنیتی تاسیس شد وبه تحقیق درباره ی پاتوژنهای بسیارمرگبارپرداخت که می توانند به سلاحی خطرناک دردست دولتها وتروریستها تبدیل شوند. لذا ، آژانس کاهش تهدید(TRA) وابسته به وزارت دفاع آمریکا، ازهمان بدو تاسیس، کاراین آزمایشگاه رابدقت زیرنظردارد تاازوقوع چنین اتفاقی جلوگیری کند. آلمان نیز دراین زمینه، باقزاقستان همکاری می کند. موسسه ی تحقیقات بیولوژیک نظامی، وابسته به انستیتوی میکروبیولوژی آلمان، مجری این طرح می باشد. ازآنجائیکه قزاقستان با روسیه، چین ، قرقیزستان ،ازبکستان وترکمنستان 13364 کیلومترمرزمشترک دارد، به میدانی مهم برای آزمایشات بیولوژیک غرب تبدیل شده است. چین نیزنگرانی خودرا ازهمکاری بیولوژیک قزاقستان باغرب، ابرازکرده وآزمایشگاههای بیولوژیک قزاقستان را" پایگاه پنتاگون درجوارمرزهای چین " نامیده است : " وزارت تحقیقات وآموزش قزاقستان ، به عامل اجرای پروژه های تحقیقاتی پنتاگون تبدیل شده است."
نفوذ غرب درقزاقستان، سابقه ای طولانی دارد اما این نفوذ، بویژه دردوران زمامداری نورسلطان نظربایف، توسعه بسیاریافت. نخبگان قزاق، حتی بامعیارهای آسیای مرکزی، بسیارفاسد شناخته می شوند. این نخبگان انگل صفت، که غرب راکعبه ی آمال خود می دانند، زمینه رابرای نفوذ وفعالیت عناصراطلاعاتی غرب واجرای پروژه های خطرناک بیولوژیک آماده می سازند. اما باکناررفتن نظربایف درجریان اعتراضات اخیر، ورق برگشت ونخبگان درخدمت غرب، زیرضربه قرارگرفتند. آمریکا ونخبگان قزاق، ازناموفق ماندن یک انقلاب رنگین دیگردرقلمروشوروی سابق، ناخشنودند. اما غرب این بار، برخلاف افغانستان ، نمی تواند عوامل خود رابه سلامت از قزاقستان خارج کند. هدف نیروهای" پیمان امنیت جمعی" درقزاقستان ، که " حفاظت ازدارائیهای استراتژیک" عنوان شده، بدون تردید لابراتوارهای بیولوژیک وبرخی سازمانهای غیردولتی غرب رانیزدربرمی گیرد.درآینده نظارت بیشتری برعملکرد این سازمانها اعمال خواهد گردید.
حوادث قزاقستان، هشداری برای رهبری این کشور ورژیمهای خودکامه ی منطقه است که درسیاستهای داخلی وخارجی خود تجدید نظرکرده وراه رابریکه تازی نخبگان فاسد وابسته به غرب ببندند و زمینه رابرای فعالیت آزاد وسازمانیافته ی زحمتکشان آماده نمایند وبه خواسته های آنهاتوجه کنند.
منابع ومآخذ
1)Kazakhstan unrest , www.theguardian.com
2)Kazakhstan detains former security chief for treason , www.aljazeera.com
3)Kazakhstan and CSTO , www.yesxorno.substack.com
4)Kazakhstan turns into graveyard for US diplomacy , www.earthnewspaper.com
5)Kazakhstan , A revolt against “transitional”capitalism , www.leftvoice.org
6)statement by the communist people party of Kazakhstan , www.facebook.com
کمک مالی به کارت بانکی شماره8732-9635-9973-6037