انتخابات تاریخی کلمبیا
انتخابات تاریخی کلمبیا وچالشهای رویاروی
چپگرایان ، کنترل سومین کشورپرجمعیت آمریکای لاتین را بدست گرفتند. درانتخابات ژوئن2022 درکلمبیا، "گوستاو پترو" (Gustavo Petro) به عنوان رئیس جمهوراین کشورانتخاب شد. پترو ، نخستین رئیس جمهور چپگرادرتاریخ کلمبیا می باشد. او دردورنخست انتخابات، با " رودولف هرناندز" کاندیدای راست افراطی، به دوردوم راه پیداکرد وتوانست دراین دور، غول میلیونرمستغلات راشکست دهد. بدین ترتیب ، نام پترو، درکنار9 رئیس جمهور چپگرای دیگرآمریکای لاتین قرارخواهد گرفت که قصددارند تاریخ این منطقه ازجهان را ورق بزنند : میگل دیاز(کوبا) ، اوبرادو( مکزیک) ، فرناندز(آرژانتین) ، اورتگا (نیکاراگوا) ، کاستیلو(پرو) ،شیماراکاسترو(هندوراس) ، لوئیس آرس(بولیوی) ، گابریل بوریک(شیلی) ، ونیکلاس مادرو ( ونزوئلا). این جمع، حامل یک پیام برای آمریکای لاتین می باشد وآن اینکه ، علیرغم مداخلات آشکارآمریکادراین منطقه، تغییرامکانپذیراست.
پترو 62 ساله ، قبلاً درپست شهردار " بوگوتا" پایتخت کلمبیا خدمت کرده ومدتهاقبل ازآن نیزعضو گروه چریکی " ام-19 " بود. اوسپس سلاح رابرزمین گذاشت، مواضع سیاسی خودرا تعدیل کرد وبه چپ میانه متمایل شد. معهذا، فعالیت انتخاباتی پترو ، طیف وسیعی از احزاب وگروههای چپگرا رادرحمایت ازاو بسیج کرد. جبهه ای تحت عنوان " میثاق تاریخی " (Pacto Historico) شکل گرفت که طیفی ازلیبرالها تاحزب کمونیست کلمبیا راشامل می شد. پترو ، علاوه بر پیروزی در بوگوتا ، درتمام ساحل کارائیب ، ساحل اقیانوس آرام ، وبخشهائی ازآمازون نیزبررقیب خود غلبه کرد. انتخابات ،به شدت تحت تاثیر خیزشهای مردمی سالهای 2019 و 2021 علیه دولت " ایوان دوک" قرارداشت. پترو درنخستین مصاحبه پس ازپیروزی درانتخابات گفت که قصددارد کلمبیا را به الگوئی جهانی برای صلح ، عدالت اجتماعی وحفاظت ازمحیط زیست ، تبدیل کند.
معهذا ، پترو پس ازپیروزی درانتخابات، باچالشهای بزرگی روبروست. اودرکنگره ی کلمبیا ، حائزاکثریت آراء نیست. هردومجلس سنا و نمایندگان ، تحت کنترل جناح راست واحزاب نئولیبرال قراردارند. اگرچه فراکسیون میثاق تاریخی ، اکثریت سنارادردست دارد اما این اکثریت، بسیارشکننده است ولذا، پترو برای تصویب طرحهای مهم خود، احتمالاً نیازمند ائتلاف بابلوکهای دیگرخواهد بود. درمجلس نمایندگان نیز ، ائتلاف میثاق تاریخی، اکثریت ندارد ودرردیف دوم قرارمی گیرد. این ترکیب کنگره ، کاررابر پترو دشوارترمی کند. پلیس مخفی کلمبیا که رابطه ی تنگاتنگی باگروههای شبه نظامی راستگرا دارد وتاکنون هزاران غیرنظامی این کشوررا به اتهامات واهی به قتل رسانده ، اکنون آشکارا علیه پترو سخن می گوید. ژنرال " ادواردو زاپاتیرو" فرمانده ی ارتش کلمبیا نیزبا توئیتهای خود علیه پترو ، بارها قانون اساسی کلمبیا رادرزمینه ی عدم دخالت ارتش درسیاست، نقض کرده است. به همه ی این موارد، باید دخالتهای آشکاروپنهان آمریکارانیزافزود. بدون شک ، زمینداران بزرگ ، بانکداران ، رهبران کارتل مواد مخدر ، وقاچاقچیان اسلحه ، تحت رهبری آمریکا ، تمام تلاش خودرا برای ناکام گذاشتن برنامه های پترو به کارخواهند گرفت.
پترو ، مدافع پرشور صلح است وقصددارد به شورش مسلحانه ای که دهه هاست کلمبیا رابی پبات کرده ، پایان دهد. او قرارداد صلح 2016 با " فارک "(FARC) رامی ستاید وبی علاقگی دولت راستگرای افراطی حاکم برکشوررانسبت به اجرای این قرارداد، محکوم می کند. ازآن زمان تاکنون، صدها مبارزی که درپی قرارداد صلح، سلاح برزمین گذاشته بودند، توسط جوخه های مرگ به قتل رسیده اند. پترو درتبلیغات انتخاباتی خود، خواستارانجام اصلاحات ارضی شد تاراه رابرای استقرارصلح واقعی درکشور هموارکند. اوبه خوبی می داند که زمینهای مرغوب کشور دردست گروهی انگشت شمارازالیگارشها ، متمرکزشده که میلیونها دهقان راتحت شرائط غیرانسانی استثمارمی کنند. همین گروه کوچک، زمام امورکشوررابدست دارد وبه خشونت درکلمبیا دامن می زند. پترو حق روستائیان را درمبارزه باشرکتهای چند ملیتی ، الیگارشهای داخلی ، وجوخه های مرگ ، که دهه هاست خون مردم رادرشیشه کرده اند، به رسمیت می شناسد. اوقصد دارد دستگاه دولت راکوچک کند ، سفارتخانه های غیرضروری راتعطیل نماید، ازدفاترریاست جمهوری درسراسرکشوربکاهد ، کاخ ریاست جمهوری رابه موزه تبدیل کند واستفاده ازناوگان هوائی ریاست جمهوری را به حداقل ممکن کاهش دهد. اماازحرف تاعمل ، فرسنگهاراه است وعلیرغم این وعده های انتخاباتی، تاکنون هیچ برنامه ی مشخصی برای مسئله ی زمین ، مطالبات بومیان ، مشکلات ساختاری بخش مسکن ، بهداشت وآموزش ، ونیزمطالبات تاریخی طبقه ی کارگر، ارائه نشده است. معهذا، پترو قول داده که جهتگیری نئولیبرالی اقتصادرااصلاح کند. به نظراو، این سمتگیری، به زیان کلمبیا ومسئول سوق دادن 40 درصد جمعیت کشور به ورطه ی فقراست. طبقه ی کارگرکلمبیا درسال 2021، علیه سیاستهای ریاضتی دولت کلمبیا به پاخاست ومورد حمایت پترو نیزقرارگرفت. " ایوان دوک" (I.Duque) رئیس جمهورفعلی کلمبیا ، نماینده ی الیگارشی این کشوراست که رابطه ی تنگاتنگی با کارتل مواد مخدر وجوخه های مرگ دارد. پیروزی پترو درانتخابات، به معنی پایان عصرحاکمیت جنبش پوپولیستی دست راستی Urbista درکلمبیا می باشد که ازسال2002 بابه قدرت رسیدن " آلوارو اوریب " (A.Uribe) تاکنون ، قدرت رادراین کشوربدست دارد. اما پترو قصددارد این گروه رانیز درائتلاف وسیع مورد نظرخویش شرکت دهد. اودرتبلیغات انتخاباتی خود گفت : " من قصددارم یک توافق بزرگ ملی رابراساس گفتمان منطقه ای ایجاد کنم. تمامی رهبران میانه رو ، حتی آلوارو اوریب ، نیزمی توانند دربحث برای اصلاحات شرکت کنند." بدین ترتیب، به نظرمی رسد سناریوی سیاسی درکلمبیا، درمسیری مشابه باشیلی پس ازپیروزی گابریل بوریک ، حرکت می کند . چند ماه پس ازپیروزی بوریک درشیلی ، بخشهای بزرگی ازمردم این کشور، بعلت سازش دولت باسیستم حاکم، حفظ رژیم سیاسی ، وتوافق باارتش ، ازدولت جدید ناامید شده اند واکنون نظرخواهیها حاکی از کاهش 20 درصدی محبوبیت بوریک می باشد.
خانم " فرانسیا مارکز " وکیل وفعال محیط زیست ، معاون رئیس جمهورمنتخب وفعال جنبش چپ کلمبیاست وازجامعه ی کلمبیائیهای آفریقائی تبار می باشد که درکلمبیا به حاشیه رانده شده اند. مارکز صریحاً آمریکا رابه دخالت درروند انتخابات کلمبیا متهم کرده وسیاست جنگ بامواد مخدر راشکست خورده اعلام کرده است. مارکز خواستار صلح ومخالف نظامی کردن کشوراست. اوبه قرارداد تجارت آزاد باایالات متحده ، به شدت حمله کرده وخواستار بازبینی درمفاد آن گردیده است. مارکز گفته است : " ما نه تنهابه مطالبات کسانی که سلاح بدست گرفته اند ، بلکه به خواسته های اکثریت خاموش دهقانان ، بومیان ، زنان وجوانان ، گوش فراخواهیم داد. دراین دولت ، کسی تحت پیگرد سیاسی وقضائی قزازنخواهد گرفت وتنها احترام وگفتمان ، برجامعه حاکم خواهد بود."
اما درعرصه ی سیاست خارجی ، تناقضی آشکار درجهتگیریهای پترو مشاهده می شود. او درتبلیغات انتخاباتی خود، بارها از دولتهای سوسیالیستی ونزوئلا ونیکاراگوا ، بخاطر عملکردشان ، انتقاد کرد واتهامات واهی برآنها واردنمود. اما او درعین حال، خواستارعادی سازی روابط باهمسایگان کلمبیا ، ازجمله ونزوئلا گردید که به معنی پایان به رسمیت شناختن " خوان گایدو " رهبرخود خوانده ی مورد حمایت آمریکا می باشد. دولت کنونی کلمبیا ، یکی از 15 کشورجهان است که گوایدو رارئیس جمهور ونزوئلا می دانند. دردوران این دولت ، به کرات برخوردهای مرزی میان دوکشوربوقوع پیوست که یکی ازمهمترین آنها حمله ی نظامی مه2020 به خاک ونزوئلا بااسم رمز " عملیات گیدئون"(operation Gideon) بود که باچراغ سبز دولت ترامپ وتحت نظارت سیا انجام شد.
یکی دیگرازتناقضات موجود دربرنامه های پترو ، به برنامه ی اقتصادی اومربوط می شود. وی گفته است : " ماقصد داریم برای غلبه برفئودالیسم پست مدرنیستی درکلمبیا ، سرمایه داری راتشویق کنیم" اما این برنامه ای مبهم است ومعلوم نیست چگونه دولت پترو می تواند به کمک سرمایه داری، توزیع مجدد ثروت رادرجامعه عملی سازد! سرمایه داری ، خود مسبب مشکلات امروزکلمبیاست.
منابع ومآخذ
1)Colombias first ever left-wing president , www.mronline.org
2)Petro and Marquez win… , www.peoplesworld.org
3)Gustavo Petro becomes colombias first leftist president , www.globalnews.ca
4)Historic defeat of Right in Colombia , www.leftvoice.org
5)former guerrilla Gustavo Petro wins Colombian election , www.theguardian.com
کمک مالی به کارت بانکی شماره8732-9635-9973-6037