محورشرارت دیجیتال
"محورشرارت دیجیتال" درخاورمیانه
دولتهای اقصی نقاط جهان ، به ابزارهای قدرتمند دیجیتال برای سرکوب مردم خود مجهز شده اند.نرم افزارهای جاسوسی ، دستکاری دررسانه های اجتماعی ، تکنولوژی تشخیص چهره ونظارت جمعی ، ازجمله ی این ابزارهامی باشند. فعالان سیاسی واجتماعی نیزتلاش می کنند تاازخود دربرابر این ابزارها حفاظت نمایند. اما این یک تقابل عادلانه نیست. درحال حاضر، عربستان سعودی ، امارات متحده عربی ، وایران ، نماد خودکامگی دیجیتال (digital Authoritarianism) درخاورمیانه می باشند. این کشورها اخیراً برهمکاری خود باچین واسرائیل افزوده اند تاازاین طریق، به تکنولوژیهای پیشرفته ی دیجیتال دست پیداکنند. اخیراً اتحادیه اروپا نیزنگرانی خودرااز سوءاستفاده ی احتمالی ازتکنولوژیهای پیشرفته ابرازکرده وقانونی رابرای بازارها و خدمات دیجیتال به تصویب رسانده است. رسوائی نرم افزار جاسوسی " پگاسوس" (Pegasus) نیزکه توسط شرکت فناوری اسرائیلی NSO ، برای نظارت برکارروزنامه نگاران وفعالان اجتماعی طراحی شده ، زنگ خطر خودکامگی دیجیتال راحتی برای دنیای غرب نیزبه صدا درآورده است.
دردهه ی گذشته، رژیمهای سرکوبگرجهان، سرمایه گذاریهای کلانی رابرای افزایش توان سایبری خود انجام داده اند تابتوانند بقای سیاسی خود راحفظ کرده وبه برنامه های ژئوپولتیک خویش نیزجامه ی عمل بپوشانند. رژیمهای خودکامه ، به روشهای خلاقانه دراستفاده ازابزارهای دیجیتال برای کنترل وسرکوب روی آورده اند. اغلب این تکنولوژیها ، ازکشورهای پیشتازدرفناوری دیجیتال بوام گرفته می شوند لذا، مدلی از خودکامگی دیجیتال درخاورمیانه وشمال آفریقا پدیدارگردیده که درآن خودکامگان به ابزارهای بسیارپیچیده ی نظارت وکنترل مجهز گردیده اند. استفاده از ایت ابزارهای دیجیتال ، آنقدرگسترش یافته که زنگ خطررابرای حقوق بشر واصول دموکراتیک به صدا درآورده است.
خودکامگی دیجیتال چیست ؟ استفاده ازفناوریهای اطلاعات ودیجیتال برای کنترل ونظارت برمردم ونیز دستکاری اطلاعات، درمحدوده ی مرزهای ملی وفراترازآن را، خودکامگی دیجیتال می نامند. درحال حاضر، سه مدل رایج برای خودکامگی دیجیتال درخاورمیانه وجوددارد که همه ی آنها برتکنولوژیهای وارداتی استوارمی باشند که چین واسرائیل عرضه می کنند. سیستم چینی نظارت دیجیتال، بویژه برای کشورهای عربی وایران جذاب می باشد. این سیستم که ازاوایل دهه ی 1990 آغازبه کارکرد ، "دیواربزرگ آتش" (Great Firewall) نام دارد ومجموعه ای ازنرم افزار ، سخت افزار وساختارهای قانونی را شامل می شود که هدف آن نظارت براطلاعات وممانعت ازورود آن بداخل کشور می باشد. دیواربزرگ آتش ، زیرساخت لازم رابرای نظارت همگانی برجمعیت یک کشور، فراهم می آورد. این سیستم بااستفاده ازتکنولوژیهای پیشرفته ، بویژه تکنولوژی هوش مصنوعی (AI) ، به جمع آوری وتحلیل مقادیرانبوه اطلاعات ، شامل ترسیم نقشه ی تحرکات فیزیکی ، شناسائی چهره ، شنود تلفنی ، شناسائی اثرانگشت وثبت سوابق مالی وبهداشتی افراد، می پردازد. دیوارآتش می تواند تصویری کلی از عملکرد آنلاین افراد ارائه دهد وحتی بعنوان یک سیستم اعتبارسنجی اجتماعی عمل نماید. این سیستم تاکنون دراختیار 18 کشورجهان قرارگرفته که اکثرآنهارا کشورهای خاورمیانه وشمال آفریقا تشکیل می دهند. امارات متحده عربی ، پیشتازاین کشورهامی باشد وعربستان وایران ، دررده های بعدی قرارمی گیرند. ابتکاراتی چون " شهرهوشمند"(smart city) و " پلیس بدون پرسنل " (police without policemen) نیزهمه برمبنای دیواربزرگ آتش بناشده اند.(1)
کمپانیهای امنیت سایبری درآمریکا، انگلیس ، آلمان وفرانسه ، نیزتکنولوژیهای نظارتی رادراختیار رژیمهای سرکوبگرجهان قرارمی دهند. سیستم مشابه روسی هم تاکنون دراختیار بحرین ، عراق ، قطر ، ایران وبرخی کشورهای دیگرمنطقه قرارگرفته است. اسرائیل نیزازعرضه کنندگان عمده ی تکنولوژی امنیت سایبری درجهان می باشد. فناوری اسرائیل ، برخلاف فناوری چینی که مبتنی برنظارت جمعی است، برفناوریهای هدفمند هک کردن سیستمهای دیجیتال ونیزایجاد اختلال درارتباطات مخابراتی ، استوارمی باشد. اسرائیل از این سیستم درسرزمینهای اشغالی برای جمع آوری اطلاعات ازتلفنهای هوشمند ، ثابت ، پیامکها وای میل های ارسالی ، استفاده می کند. اطلاعاتی مانند وضعیت سلامت ، فعالیت جنسی ، ووضعیت مالی افراد ، ازطریق این سیستم جمع آوری وازآنها برای اعمال فشار برافراد استفاده می شود. یکی ازموثرترین ابزارهای اسرائیل ، نرم افزارجاسوسی " پگاسوس " است که اکنون مورد استفاده ی دستگاههای امنیتی ونظامی اسرائیل قرارمی گیرد. کشورهای دریافت کننده ی این سیستم ، ازآن برای هدف قراردادن روزنامه نگاران ، مدافعان حقوق بشر ، ناراضیان وفعالان سیاسی واجتماعی استفاده می کنند. مثلاً فعالیت " جمال خاشوقچی " روزنامه نگار ناراضی عربستانی ، سالها بااین نرم افزار، تحت نظرمقامات عربستان وامارات قرارداشت.(2)
امروزه ، ازواشنگتن تاریاض ، اخبارجعلی(disinformation) معضلی جهانی محسوب می شود. به نوشته ی روزنامه ی واشنگتن پست ، دونالد ترامپ دردوران ریاست جمهوری خود، 22000 ادعای کذب مطرح کرد که ازطریق رسانه های عمومی به سراسرجهان مخابره شد. رسانه های اجتماعی وتکنولوژی دیجیتال، که زمانی ابزاردست انقلابیون عرب درجنبش " بهارعربی" بود، اکنون به ابزارسرکوب دردست رژیمهای ضدانقلابی تبدیل شده است. امروزه ، عربستان راباید یک ابرقدرت دیجیتال درخاورمیانه نامید که تکنولوژی دیجیتال ومنابع انسانی رابرای اعمال نفوذ درسه جبهه ی داخلی ، منطقه ای ، وبین المللی بکارمی گیرد. هم اکنون درخاورمیانه و شمال آفریقا ، "محورشرارت دیجیتال" شکل گرفته که عربستان ، امارات ، قطر ، ترکیه وایران ، ازاعضای اصلی آن می باشند.
درسراسردنیا، سیاسیونی که ازدولتهای خودکامه می گریزند وبه خارج ازکشورمی روند، تصورمی کنند که درآنجا کاملاً درامانند. اما چنین نیست وآنها حداقل درعرصه ی دیجیتال ، همچنان مورد تهدید قرارگرفته ودرمعرض سرکوب فراملیتی دیجیتال (digital repression across borders)، شامل فیشینگ (phishing) ، حمله بابد افزارکلیک (zero – click attack) ، حذف صفحه ی رسانه اجتماعی ، هک سیمکارت تلفن همراه ،ودعوت دروغین به شرکت درکنفرانس ، قرارمی گیرند. موسسه ی تحقیقاتی Forensic Architecture ، موارد سرکوب فراملیتی دیجیتال رابین سالهای2019 تا2021 ، بیش از326 مورد ذکرکرده است. شرکت سیتی زن لب (citizen Lab) نیزکشورهائی راکه بیشترازدیگران مرتکب سرکوب فراملیتی دیجیتال می گردند به ترتیب اهمیت ، یمن ،افغانستان ، ایران ، رواندا وسوریه معرفی کرده است.(3)
زیرنویس
1)what is the Great Firewall of China? www.techtarget.com
2)what you need to know about Israel spyware , www.aljazeera.com
3)digital repression across borders is on the rise , www.technologyreview.com
کمک مالی به کارت بانکی شماره 8732-9635-9973-6037