ایران ، ازنخبه تهی می شود
ایران، ازنخبه تهی می شود
به نظر می رسد مهاجرت افراد تحصیلکرده ومتخصص ایرانی به دیگرکشورها ، که به " فرارمغزها " (brain drain) معروف شده ، درسالیان اخیرشدت گرفته است. بایکدست شدن حاکمیت ایران به نفع هسته ی سخت قدرت، بدون تردید برسرعت فرارمغزها درآینده افزوده خواهد شد. اکنون جوانان نخبه وتحصیلکرده ی ایرانی، فوج فوج کشورراترک می کنند. ریاضی دانان ، متخصصین علوم کامپیوتر ، پزشکان ، پرستاران ، مردمشناسان وهنرمندان ایرانی ، که برای خروج ازکشورلحظه شماری می کنند ، نام ایران رادرصدرلیست فرارمغزها درجهان قرارداده اند. دولتمردان ایرانی به کرات ازاین پدیده ، ابرازنارضایتی کرده وعزم خویش رابرای مقابله با آن ، ابرازنموده اند. اما ازتوقف روند بازگشت ناپذیر فرارمغزها ، عاجزمانده اند.
به موجب یک تحقیق که توسط "خبرگزاری تسنیم " وابسته به سپاه پاسداران ایران انجام شده ، 40 تا 53 درصد شهروندان تحصیلکرده ونخبه ی ایرانی، خواهان ترک کشورمی باشند. این خبرگزاری، تمایل به مهاجرت درجامعه ی ایران را " بسیاربالا" توصیف کرده است. وزارتخارجه ی ایران نیزتعداد ایرانیان مقیم خارج ازکشوررا 4 میلیون نفراعلام کرده که ازاین تعداد، 5/1 میلیون نفرساکن آمریکا می باشند. خسارات ناشی ازاین مهاجرت، به سالانه 150 میلیارددلاربالغ می گردد. ازسوی دیگر ، جایگاه والائی که نخبگان ایرانی دردانشگاهها ومراکزتحقیقاتی آمریکا واروپا اشغال کرده اند، نشانگرآن است که ایران دارای سرمایه های انسانی عظیمی است که متاسفانه درخدمت کشورقرارنمی گیرند. البته دولت ایران مدعی است که علیرغم این موج مهاجرت ،ایران ازنظرتولید علم وانتشارمقالات علمی، برترین کشورخاورمیانه می باشد وازاین نظر ، سوئیس ، بلژیک واطریش رانیز پشت سرگذاشته است. اما واقعیت چیزدیگری است.نقض فاحش قانون کپی رایت ازیکسو ، ورواج سرقت ادبی ازسوی دیگر، درکنارسانسور وسرکوب ، مانع ازرشد علمی کشورگردیده وفرارمغزها راتشدید کرده است. به گزارش " انجمن کتابخانه های پزشکی " (MLA) ، اگرچه ایران ازنظرانتشار مقالات زیست پزشکی ، دررتبه ی سوم جهان قراردارد اما، حداقل9/42 درصد ازاین مقالات ، سرقت ادبی می باشند. هم اکنون با 14 میلیون تومان می توان بهترین پایان نامه رابرای تحصیلات تکمیلی دانشگاهی خریداری کرد. همه ی این پایان نامه ها، باسرقت ادبی ونادیده گرفتن قانون کپی رایت تهیه می شوند.
باسقوط سطح زندگی، کاهش آزادیهای مدنی وادامه ی تحریمهای اقتصادی فلج کننده ، مهاجرت ازایران به ار.پا شدت گرفته وایران ، هرروزبیشترازروزپیش ، ازنیروی کارماهرونخبه ، تهی می شود. نارضایتی این مهاجرین راازسوئی می توان به کمک آماروارقام اقتصادی توضیح داد که مهمترین آنها ، سقوط سطح زندگی 80 درصد ازمردم ایران به زیرخط فقرمی باشد. طبقه ی متوسط ایران ، به شدت ازگرانی اقلام غذائی ومسکن صدمه دیده وگوشت ومیوه رایاازسبد غذائی خود حذف کرده ویاآنراکاهش داده است. نرخ بیکاری درمیان جوانان ، به یک سوم جمعیت آنها رسیده وتحصیلکردگان جامعه ، به مشاغل پستی چون رانندگی تاکسی وکارهای خدماتی مشغولند. فساد شایع ونهادینه شده نیز یکی دیگرازدلائل مهاجرت نخبگان ایرانی به خارج می باشد. این فساد، هرروزبرشکاف میان مردم عادی وحکام ووابستگان آنها می افزاید وفقرراگسترش می دهد. افزایش چشمگیر کارتن خوابها ، گورخوابها ، وزباله گردها درشهرهای بزرگ ایران، خود گواه این مدعاست. شیوع اعتیاد نیزازعوارض این شکاف طبقاتی است. به موجب آماررسمی، ایران 4/4 میلیون معتاددارد امارقم واقعی، بسی بیشترازآن است. دسترسی به مواد مخدّر درایران امروز ،آسانتر وارزانترازبرخی اقلام غذائی می باشد. به گزارش " سازمان بین المللی مهاجرت"(IOM) ، ازکشور 84 میلیونی ایران ، سالانه 50 هزارنفرخارج می شوند ودیگربازنمی گردند. رئیس سازمان نظام پرستاری ایران اخیراً گفت که ماهانه 100 تا150 پرستارازکشورمهاجرت می کنند. به موجب گزارشی که اخیراً درنشریه ی معتبر " لانست "(Lancet) به چاپ رسید ، تنها درنخستین سال پاندمی، بیش ازسه هزار پزشک ایرانی، تقاضای مهاجرت ازایران دادند. این گزارشها نشان می دهند که باخروج نخبگان ونیروی کارماهرازکشور، پستهای تخصصی وکلیدی کشور به اشغال افراد نالایق وفاسدی درمی آید که ازطریق ارتباطات شخصی وفامیلی به این مقام می رسند.
عامل دیگرموثردر مهاجرت نخبگان ایرانی ، دیکتاتوری روحانیون حاکم برکشوراست که حیات سیاسی اجتماعی کشوررا درقبضه ی خویش گرفته اند. بدیهی است نسل تحصیلکرده ای که سالها برای نیل به زندگی بهتر تلاش کرده، درس خوانده وتجربه کسب کرده، این محدودیتها رابرنمی تابد. او یاکشورراترک می کند ویاسربه طغیان برمی دارد. ایران اکنون توسط باندی ازروحانیون اداره می شود که با همپیوندی ایران باجهان مخالف است، وتکنوکراتهای جوانی راکه نه آموزش کافی دیده اند ونه مهارت وتجربه ی لازم رادارند، صرفاً براساس اصل " مریدی – مرادی " ونه شایسته سالاری ، به بالاترین پستهای کلیدی کشورمی گمارد. مداخلات دائم دولت دراموردانشگاهها ومراکزعلمی وتحقیقاتی نیز، این نهادها راازمسیراصلی خود منحرف کرده وآنها راوامی دارد تاملاحظات دیگری را بجز نیازهای مبرم جامعه ، مدّ نظرقراردهند.
جامعه ی ایران اکنون به بمبی ساعتی تبدیل شده که لحظه به لحظه به زمان انفجارنهائی نزدیک می شود. رژیم نیز خود ازاین امربه خوبی آگاه است. محمود احمدی نژاد رئیس جمهورسابق ایران، زمانی گفته بود : " سیلی درراه است که همه چیزراباخود خواهد برد." به نظرمی رسد جنبش کنونی ، طلیعه ی این سیل خانمان براندازباشد.
منابع ومآخذ
1)Iran risks becoming a nation bereft of its best mind , www.asiatimes.com
2)Irans brain drain , www.eurasiareview.com
مهاجرت نخبگان ، فرارسرمایه هائی که باهزینه ی گزاف بدست می آیند3)www.tasnimnews.com
احمدی نژاد: سیل درراه است 4)www.trt.net.tr
5)factors influencing the migratiom of Iranian healthcare professionals , www.thelancet.com
کمک مالی به کارت بانکی شماره8732-9635-9973-6037