بازخوانی "انقلاب رنگین"

دموکراتیزاسیون یا نفوذ پنهان ؟ (3)

انقلاب رنگین و انقلابات رنگین ، ازالگوی مشابهی تبعیت می کنند که دخالت عامل خارجی

دخالت خارجی درهمه ی آنها ، بسیارپررنگ وتعیین کننده است. مهمترین جنبه ی این

دخالت، کمک مالی است که آماروارقام مربوط به آن ، بویژه درمورد انقلابات رنگین صربستان ، گرجستان ، واوکراین ، گویاست : صربستان (64 میلیون دلار) ، گرجستان (5/52 میلیون دلار) ، واوکراین ( بیش از35 میلیون دلار). " ویکتورنالند "(V.Nuland) معاون اسبق وزارتخارجه ی آمریکا درامور اروپا واوراسیا ، پذیرفته است که آمریکا تاسال 2014 ، بیش از 5 میلیارددلار برای استقرار دموکراسی دراوکراین هزینه کرده است. کمک مالی ودیگراشکال حمایت از جنبشهاس اپوزیسیون، ازطریق سازمانهای فراملیتی مانند" آژانس کمک به توسعه ی بین المللی" (USAID) ، " بنیاد ملی دفاع ازدموکراسی " ، "انستیتوی جامعه ی باز جورج سوروس"(G.Soros) وچند نهاد دیگر، دراختیارسازمانهای غیردولتی واپوزیسیون کشورهای هدف قرارمی گیرد. درقزاقستان ، 16 هزارسازمان غیردولتی وجوددارد که بسیاری ازآنها ، کمک مالی ازغرب دریافت می کنند. این سازمانها با اقلیتهای قومی قزاقستان ارتباط نزدیک برقرارکرده اند. درقرقیزستان نیز که درآستانه ی فروپاشی شوروی ، یکی ازدموکراتیک ترین جمهوریهای آسیای میانه بود، بیش از15 هزار سازمان غیردولتی وغیرانتفاعی فعالیت می کنند که برخی ازآنها ، حتی ازنهادهای دولتی مشابه خود ، کارآمدتر وثروتمندترند. آنها درسراسر کشور، حتی دردورافتاده ترین نقاط، حضوردارند ودربرخی مناطق ، حتی وظائف ارگانهای دولتی راانجام می دهند. 85 درصد این سازمانها ، کمک مالی مستقیم ازاروپا وآمریکا دریافت می کنند و15 درصد بقیه نیز ازکمک مالی کشورهای خاورمیانه ، شرق آسیا وروسیه بهره مند می گردند.

دیپلماتهای خارجی وشخصیتهای بانفوذ نیز درفرآیند انسجام اپوزیسیون داخلی، نقش مستقیم دارند. این یکی از پیش شرطهای اصلی برای موفقیت هرانقلاب رنگین است. مکالمه ی تلفنی ویکتور نالند و "جفری پیات " (G.Pyatt) سفیرآمریکا دراوکراین، خود گواه این مدعاست. آنها دراین مکالمه ، به گونه ای درباره ی ترکیب دولت موقت اوکراین پس ازانقلاب رنگین دوم سخن می گویند که گوئی تصمیم گیرنده ی نهائی دراین مورد، آنها می باشند. این مکالمه نشان می دهد که اعتراضات توده ای درانقلابات رنگین، به حاکمیت مردم منجرنمی شود زیرا نخبگان سیاسی حاکم ، نه توسط مردم ، که توسط بازیگران ذینفوذ ژئوپولتیک تعیین می شوند. انجام نظرسنجی های خارجی نیز بدون حمایت بین المللی ، ممکن نیست. این نظرسنجی ها، که معمولاً اعتبارانتخابات داخلی ونظرسنجی های بومی رازیرسئوال می برند، نقش به سزائی در هدایت افکارعمومی وبسیج توده ها بازی می کنند. نکته ی قابل ذکراینکه، حفظ فرمت انتخابات درکشورهدف ، برای انقلاب رنگین ضروری است زیرفرآیند تغییرنخبگان سیاسی دراین کشورها ، باانتخابات آغازمی شود وفرض براین است که می توان بااعمال فشار داخلی وخارجی ، صحت انتخابات راتضمین کرد. براین اساس ، تغییرنخبگان سیاسی، بدون برگزاری انتخابات ، به تردید درباره ی مشروعیت حکومت جدید دامن می زند. اینکه اعتراضات "میدان" دراوکراین که به روی کارآمدن دولت غربگرادراین کشور منجرشد ، به " کودتا" تعبیرشده نیز به همین علت می باشد. چندی پیش ، خبرگزاری آسوشیتد پرس ، مجموعه اسنادی رامنتشرکرد که حاکی ازدخالت مستقیم آمریکا در انقلاب نارنجی اوکراین است. براین اساس ، آمریکا به سازمانهای سیاسی ورهبران اپوزیسیون اوکراین کمک مالی کرده وازآنها برای سفربه آمریکا دعوت بعمل آورده است. حتی معاون وزیرخارجه ی وقت آمریکا ، ویکتورنالند وسناتور آمریکائی " جان مک کین " ، شخصاً درتظاهرات میدان استقلال کی یف شرکت کرده وبه پخش غذا درمیان معترضین مبادرت کردند.

سازمانهای جوانان ، نقش مهمی درسازماندهی اعتراضات بازی می کنند.Otpor(مقاومت) در صربستان ،Kmara(کافی) درگرجستان ، Pora(روزموعود) دراوکراین ، Kelkel(نوزائی) درقزقیزستان و شاید " جوانان محلات " و برخی سازمانهای خیریّه درایران ، ازجمله ی این تشکلها می باشند که ازمیان آنها ، Otpor اهمیت بیشتری دارد زیرا این سازمان ، نخستین حرکت رادرمسیر انقلاب رنگین آغازکرد وتجربیاتش دراختیار جنبشهای بعدی قرارگرفت. رهبران این سازمان درسال2004 ، " مرکزکاربردی استراتژیها واقدامات خشونت پرهیز" (CANVAS) را تاسیس کردند که وظیفه اش اشاعه ی آگاهی درباره ی روشهای مبارزه ی خشونت پرهیز درسراسرجهان است. کارشناسان این مرکز ، دربیش از 40 کشورجهان دوره های آموزشی برگزارکرده اند ودرانقلاب گل سرخ گرجستان وانقلاب نارنجی اوکراین ، حضوری فعال داشتند.این مرکز ، ازانقلاب سدر درلبنان ، وانقلاب 6 آوریل درمصر نیزحمایت کرد. آگاهی ازروشهای سازماندهی ومدیریت تظاهرات توده ای ، شرط لازم برای تحقق انقلاب رنگین است. همچنین انتقال تجربه ازیک کشوربه کشوردیگر نیزبرای موفقیت این انقلاب ضروری است. لذا ، بین انقلابات رنگین دوران پساشوروی وخیزشهای مردمی متعاقب آن ، تشابه فراوان ازنظرروشهای سازماندهی اعتراض ، مشاهده می شود. البته تجربه ی سرکوب اعتراضات نیز ازیک کشور به کشوردیگر منتقل شده ودیکتاتورها رادرمقابله باانقلابات رنگین ، یاری می رساند.

درانقلابات رنگین، ازروشها واصول بازاریابی تجاری وبرند سازی شرکتی نیزاستفاده می شود. یکی ازبنیانگذاران Otpor درصربستان اعتراف کرد که ازالگوی شرکت کوکاکولا برای معرفی انقلاب وبسیج اعتراضات عمومی ، سود برده است. تجربه ی انقلابات رنگین ، نشان داده است که درسیاست نیز، مانند تجارت ، برندهای قوی ، بیش ازرهبران کاریزماتیک ،به کارمی آیند. مثلاً نماد " مشت گره کرده" اکنون به لرندی جهانی برای اعتراض مردمی تبدیل شده است ویا " سلام چهارانگشتی" همین نقش را دراعتراضات شرق آسیا( تایلند ، برمه ، هنگ کنگ و...) بازی می کند. واضح است که استفاده ی حرفه ای ازاصول وروشهای برندگذاری وبازاریابی درانقلاب رنگین صربستان، بسیارموثر واقع شد. دراین انقلاب ، عناصرمبارزاتی ، تبلیغاتی وروشهای تحقیق جامعه شناسی، درهم آمیخته شده اند.

دراینجاباید به نقش رسانه های غرب دربه تصویرکشیدن چهره ی ایده آل ازانقلاب رنگین ، وکمک به بسیج توده های مردم ، اشاره کنیم. البته موج اول انقلابات رنگین دردوران پساشوروی ، درشرائطی صورت گرفتند که رسانه های اجتماعی هنوز به اندازه ی امروز قدرتمند نبودند. اما بهارعربی که سال 2010 ازتونس آغازشد وسپس به مصر ، لیبی ، یمن ، سوریه ، بحرین ، عربستان ، مراکش ، الجزائر ، اردن ، عمان ، کویت ودیگر کشورهای منطقه گسترش پیداکرد، به " انقلاب توئیتری " معروف گشت. اکنون تکنولوژیهای جدید ارتباطی که نقشی مهم دربسیج توده ها دارند ، به یکی ازاهرمهای اصلی درانقلاب رنگین تبدیل شده اند.(ادامه دارد)

Fmohammadhashemi.blogfa.com

کمک مالی به کارت بانکی شماره 8732-9635-9973-6037