غنی ترازاغنیاء
غنی ترازاغنیاء
( افسانۀ میلیاردر خیرخواه )
چندی پیش نشریۀ " فوربس " (Forbes) ، ایلان ماسک (Elon Musk) رابه عنوان اولین تریلیونر جهان معرفی کرد. سبد ثروت مالک سهام شرکت " اسپیس ایکس " (Space-X) 715 میلیارددلار ارزش گذاری شده است. ماسک اولین باردرسال 2012 باثروتی معادل دومیلیارددلار ، وارد کلوپ میلیاردرهای فوربس گردید وتبدیل به 634 امین ثروتمند جهان شد. تنها 9 سال طول کشید تاماسک درسال 2021 بعنوان ثروتمندترین فرد جهان شناخته شود واکنون 5 سال بعد ازآن تاریخ ، بعنوان نخستین تریلیونردنیا معرفی شده است. این گزارش نشان می دهد که دردنیای مبتنی برفناوری امروز ، ثروت چقدرسریع افزایش می یابد! ایلان ماسک اخیراً درمصاحبه با نشریۀ فوربس گفته است : " درپنج سال آینده ، هوش دیجیتال ازمجموع هوش انسانی پیشی خواهد گرفت. دراین دوره ممکن است حداقل 100 میلیون ربات انسان نما وجودداشته باشد وبزودی از مرز یک میلیارد نیزبگذزد. پیش بینی می کنم اقتصاد درپنج یاشش سال آینده ، دوبرابر اندازۀ فعلی خود شود وتغییرات بزرگی پدیدارشود.
بدین ترتیب باعرضۀ سهام شرکت اسپیس ایکس دربورس ، ایلان ماسک میلیاردر به ایلان ماسک تریلیونر تبدیل شد. این تحول نشان داد که هوش مصنوعی، خودروی برقی ، فناوری فضائی ، ونیمه هادیها ، جایگزین املاک ومستغلات برای تولید ثروت گردیده اند. تنها درسال گذشته ، ثروت ایلان ماسک 500 میلیارددلار افزایش یافت. عرضۀ عمومی سهام اسپیس ایکس بااستقبال کم سابقۀ سرمایه گذاران روبروشد وارزش این شرکت رابه بیش ازدوتریلیون دلاررساند. رشد چشمگیر سهام درنخستین روز معاملات ، یکی ازبزرگترین موفقیتهای تاریخ بازارسرمایه را درآمریکا وجهان رقم زد. سهام این شرکت ، تنها دقایقی پس ازعرضه به بورس ، ازقیمت 135 دلاربرای هرسهم به 150 دلار رسید وهنگام بسته شدن بورس ، نزدیک به 161 دلاررسید. درپی جهش بهای سهام اسپیس ایکس ، ارزش دارائیهای ایلان ماسک از 2/1 تریلیون دلارگذشت واورابه نخستین تریلیونردنیا تبدیل کرد. بدین ترتیب فاصلۀ میان ماسک وسایرثروتمندان جهان ، بطورچشمگیری افزایش پیداکرد وفعلاً نزدیکترین فرد به او ، " لری الیسون "(Larry Ellison) مالک شرکت " اوراکل " (Oracle) با400 میلیارددلاردارائی خالص می باشد.
مطالعات موجود نشان می دهد که سه چهارم درآمد واقعی اقتصادی (انباشت ثروت) ابرثروتمندان آمریکائیئی ، هرگزمشمول مالیاتهای فدرال ، ایالتی ، ویامالیات برارث یاهدیه نمی گردد. این نابرابری اقتصادی ، باسیاستهای دولت ترامپ وجمهوریخواهان تشدید شده است. اگرچه دونالد ترامپ باوعدۀ " مقرون به صرفه کردن دوبارۀ آمریکا " کمپین انتخاباتی خودرا آغازکرد اما پس ازبازگشت به قدرت ، ایلان ماسک رادعوت کرد تادولت فدرال راتضعیف کند وسپس برنامۀ طرفداری ازمیلیاردرها رادنبال کرد که درآن ، برنامه های اجتماعی حیاتی ، قربانی معافیتهای مالیاتی چند تریلیون دلاری برای شرکتها والیگارشها شد. کاربه جائی رسیده که اکنون برخی به این باوررسیده اند که چون سوپرمیلیاردرها بخش بزرگی ازثروت دنیارادراختیاردارند لذا ، چاره ای جز تکیه برآنهابرای ادارۀ جهان نیست. چندی پیش ، مدیربرنامۀ جهانی غذای سازمان ملل متحد ، فراخوانی به ابرثروتمندان جهان صادرکرد وبانام بردن ازایلان ماسک ، ازاوخواست تابااهدای دومیلیارددلار ، بحران گرسنگی درجهان راحل کند. ماسک درپاسخ گفت : " اگربرنامۀ جهانی غذا دقیقاً بگوید چگونه می خواهد نه بادومیلیارددلار، که با6 میلیارددلار ، معضل گرسنگی جهان راحل کند ، همین حالا سهام " تسلا " (Tesla) رامی فروشم واین پول رادراختیاراو می گذارم." این گفتگو نشان می دهد که دیگرزمان نقد پروژۀ "میلیاردر خیرخواه " (Philanthropist Billionaire) فرارسیده است. اکنون نسل جدیدی ازاین ابرثروتمندان، بویژه درغرب وآمریکا قدم به میدان گذاشته اند که ظاهراً ازثروت شخصی هنگفت خود برای تامین مالی طرحهای بهداشت جهانی ، آموزش ، آب وهوا ، وبرابری اجتماعی استفاده می کنند. البته دراین طرحهای بشردوستانه ، ازدستمزد منصفانه ، حقوق کار ، ومسکن مقرون به صرفه خبری نیست. نشریه فوربس ، نام 25 نیکوکارمیلیاردررااعلام کرده که درطول زندگی خود 275 میلیارددلار اهداء کرده اند که البته این مقدار، کمتراز 14 درصد مجموع ثروت ایشان می باشد. کمترین آنها ایلان ماسک با 06/0 درصد ازثروت و بیشترین آنها " وارن بافت " (Warren Buffett) با 87/31 درصد ازثروت خود می باشد. میلیاردرهای خیرخواه سعی دارند این باوررابه جهان القاء نمایند که قادرند بدبختی اقتصادی راکه خود ایجاد کرده اند ، اصلاح کنند. همۀ آنها درنهایت بااین فرض ایدئولوژیک آغازمی کنند که جامعه ازوجود طبقۀ ابرثروتمند سود می برد ولذا آنها باید قدرت بسیاربیشتری ازعموم مردم داشته باشند زیراظاهراً برندۀ مسابقۀ شایسته سالاری جهانی شده اند. آنها براین باورند که انتخاب طبیعی ، ایشان رابرگزیده است. به این باورتوسط رسانه های رسمی دامن زده می شود.
معرفی ایلان ماسک بعنوان اولین تریلیونرجهان ، توسط روزنامه ها ، شبکه های تلویزیونی ومجلات تجاری وابسته به جریان رسمی ، بعنوان یک دستاورد تاریخی نگاه می شود. اما سئوال اینجاست که این ثروت راچه کسانی تولید کرده اند؟ پشت هرمیلیاردر، ارتشی ازکارگرایستاده است : معدنچی ، تکنیسین ، راننده ، کارگرکارخانه ، برنامه نویس ، نظافتچی ، کارمند دفتری و... ! میلیاردر فقط درانتهای این لیست قرارمی گیرد. میلیاردر دردنیای امروز ، نماد سیستمی است که نشان می دهد بشریت ، نیروی مولدۀ قدرتمند برای تولید ثروت عظیم ایجاد کرده اما قادربه توزیع منطقی این ثروت نیست. ازاین زاویه اگربه مسئله نگاه کنیم ، خواهیم دید که تریلیونر ، دیگرنماد پیشرفت نیست. آمارنشان می دهد که درحال حاضر ، ازهرشش نفرجمعیت آمریکا ، یکنفرازگرسنگی رنج می برد و16 میلیون کودک دراین کشور ، درخانواده هائی زندگی می کنند که ازنظرغذائی ناامن هستند. گرسنگی درایالات متحده ، ناشی ازکمبود منابع یامواد غذائی نیست بلکه نتیجۀ نیازسرمایه داران به فروش کالا باسود است. مردم ، گرسنه هستند درحالیکه غذائی که نتوان آنراباسود فروخت ، دورریخته می شود.
منتقدین پروژۀ " میلیاردرخیرخواه " ، این پروژه را " اعتبارشوئی " (credit card Laundering ) بروزن " پولشوئی " ، نامیده وآنرابا بافروش بخشش توسط پاپ درقرون وسطی مقایسه می کنند – روشی نسبتاً ساده وکم هزینه برای " رسیدن به عدالت ظاهری ، بدون نیازبه تغییراصولی زندگی " ! اما آیابشردوستی میلیاردرها تاچه حدّ سخاوتمندانه است ؟ وارن بافت گفته است که " این تعهد ، سبک زندگی من و فرزندانم رادست نخورده باقی می گذارد." اگربشردوستی میلیاردرها را با هزینه های اجتماعی ثروت اندوزی آنها مقایسه کنیم، می بینیم که رقم بسیارناچیزی است. درواقع نابرابری جهانی وتمرکزثروت دردنیای امروز ، آنقدرشدید شده که منابع لازم برای حل آن ، دردست گروه کوچکی ازثروتمندان متمرکزگریده است. متاسفانه برخی کارشناسان ، تعمیق نابرابری درعصرطلائی را فرصتی جدید وهیجان انگیز می دانندونه علت بسیاری ازمشکلات امروز ! سرمایه داران نیزسخت تلاش می کنند تادلائل گرسنگی وفقرراپنهان کنند. نام "آندروکارنگی " (Andrew Carnegie) بارون فولاد ، که اراذل واوباش را برای شکستن اعتصاب کارگران بسیج می کرد ، اکنون بخاطر چند بورسیۀ دانشگاهی وکمک ناچیزبه تحقیقات علمی ، دریادها مانده است. میلیاردرها پول راازکارگران می دزدند وکسرکوچکی ازآنراپس می دهند وبخاطر سخاوتشان مورد ستایش قرارمی گیرند. افلاطون زمانی گفته بود که درشهر آرمانی اش ، نباید هیچ شهروندی بیش ازچهاربرابردیگران ثروت جمع کند زیرا شکاف بیش ازاین درثروت ، باعث می شود مردم احساس نکنند که بخشی ازیک جامعۀ واحد هستند.
*آماروارقام این نوشتار ، ازنشریۀ Forbes اخذ گردیده است.